Tổng thống Trump khẳng định Đại giáo chủ Iran đã tử nạn sau đòn không kích

Tuyên bố chưa được xác nhận chính thức từ Tehran nhưng đã làm rung chuyển bàn cờ chính trị khu vực, trong bối cảnh xung đột quân sự lan rộng và nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu ngày càng hiện hữu.

Một ngày sau các cuộc không kích quy mô lớn nhằm vào Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ tuyên bố Lãnh tụ Tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei đã chết, đẩy căng thẳng Trung Đông lên nấc thang chưa từng có.

Tổng thống Trump khẳng định Đại giáo chủ Iran đã tử nạn sau đòn không kích

Lãnh tụ Tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei phát biểu trong một cuộc họp tại Tehran, ngày 1/2

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 28/2 đăng tải trên mạng xã hội Truth Social tuyên bố Đại giáo chủ Ayatollah Ali Khamenei, Lãnh tụ Tối cao Iran, đã chết. Nhà lãnh đạo Mỹ gọi ông Khamenei là “một trong những con người xấu xa nhất trong lịch sử”, song không đưa ra bằng chứng hay nguồn xác thực cho thông tin này.

Tuyên bố được đưa ra chỉ một ngày sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích nhằm vào nhiều mục tiêu tại Iran, làm dấy lên suy đoán về một biến cố chính trị mang tính địa chấn tại Tehran nếu thông tin trên được kiểm chứng.

Ayatollah Ali Khamenei giữ cương vị lãnh tụ tối cao Iran suốt gần bốn thập kỷ, là biểu tượng quyền lực tối cao của chế độ và là nhân vật có ảnh hưởng sâu rộng đến mọi quyết sách chiến lược của nước này. Sự ra đi của ông, nếu được xác nhận, sẽ tạo ra khoảng trống quyền lực lớn và đặt hệ thống chính trị Iran trước thử thách nghiêm trọng.

Phía Iran đến nay chưa đưa ra xác nhận chính thức. Trước đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nói có “nhiều dấu hiệu” cho thấy ông Khamenei đã thiệt mạng, song cũng không khẳng định dứt khoát. Các quan chức Iran bác bỏ thông tin này, cho rằng đây là một phần của chiến tranh tâm lý. Tài khoản mạng xã hội được cho là của Đại giáo chủ sau đó vẫn đăng tải hình ảnh mang tính biểu tượng tôn giáo.

Quân đội Israel cho biết các đợt tấn công mở màn đã nhắm vào một cuộc họp của các quan chức cấp cao Iran. Tel Aviv sau đó thông báo nhiều lãnh đạo quân sự hàng đầu Iran đã thiệt mạng, bao gồm các tướng lĩnh và quan chức an ninh thân cận với lãnh tụ tối cao.

Hình ảnh vệ tinh cho thấy khói bốc lên tại nơi trú ẩn của lãnh tụ tối cao Iran.

Hình ảnh vệ tinh được công bố cho thấy khói lớn và thiệt hại tại một khu phức hợp an ninh cao cấp ở Tehran, làm gia tăng đồn đoán về mức độ phối hợp chặt chẽ giữa Mỹ và Israel trong chiến dịch quân sự này. Cả ông Trump và ông Netanyahu đều công khai khẳng định mục tiêu của các cuộc không kích là thay đổi hiện trạng tại Iran.

Tuy vậy, giới phân tích cho rằng ngay cả khi ông Khamenei không còn, cấu trúc quyền lực tại Iran khó có thể thay đổi ngay lập tức. Nhiều nhân vật chủ chốt hiện nay đều trưởng thành và nắm quyền nhờ sự hậu thuẫn lâu dài của ông. Việc lựa chọn lãnh tụ tối cao mới thuộc thẩm quyền của Hội đồng Chuyên gia, cơ quan được cho là đã chuẩn bị sẵn các kịch bản kế nhiệm trong bối cảnh ông Khamenei tuổi cao và sức khỏe suy giảm.

Trong khi đó, xung đột quân sự tiếp tục lan rộng. Iran đã phóng nhiều đợt tên lửa đáp trả vào Israel, đồng thời mở rộng phạm vi tấn công sang các quốc gia vùng Vịnh có sự hiện diện quân sự của Mỹ. Hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz – tuyến đường trung chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu toàn cầu – gần như tê liệt, khiến thị trường năng lượng thế giới rơi vào trạng thái báo động.

Tại Tehran, không khí xã hội ghi nhận nhiều phản ứng trái chiều. Một số khu vực xuất hiện cảnh người dân lo lắng, tìm nơi trú ẩn, trong khi ở những nơi khác lan truyền thông tin về các cuộc tụ tập ăn mừng khi tin đồn về cái chết của lãnh tụ tối cao lan rộng.

Khủng hoảng hiện tại diễn ra trong bối cảnh đàm phán hạt nhân giữa Mỹ và Iran vừa rơi vào bế tắc, còn Washington thời gian qua liên tục gia tăng sức ép đối với Tehran. Những diễn biến mới nhất cho thấy Trung Đông đang đứng trước nguy cơ bất ổn kéo dài, với hệ lụy sâu rộng không chỉ về chính trị – an ninh mà còn đối với kinh tế và năng lượng toàn cầu.