Tổng thống Mỹ Donald Trump đề xuất “để đồng minh tự lo” eo biển Hormuz

Tổng thống Mỹ Donald Trump gây chú ý khi đề xuất chuyển trách nhiệm bảo đảm an ninh tại eo biển Hormuz cho các quốc gia sử dụng tuyến hàng hải này, trong bối cảnh nhiều đồng minh chưa sẵn sàng tham gia chiến dịch quân sự do Washington dẫn dắt.

Gây sức ép để đồng minh “vào guồng”

Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 18/3, Donald Trump cho rằng Mỹ có thể không cần tiếp tục gánh vác vai trò bảo vệ eo biển Hormuz – tuyến vận tải dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới.

Ông đặt vấn đề: nếu Mỹ rút khỏi trách nhiệm này và để các quốc gia đang hưởng lợi từ tuyến đường tự đảm nhận, những đồng minh “chưa phản hồi” lời kêu gọi hỗ trợ của Washington sẽ buộc phải hành động.

Phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh Mỹ không hài lòng khi nhiều đối tác, bao gồm các nước NATO và một số đồng minh châu Á, chưa điều tàu chiến tham gia chiến dịch bảo đảm tự do hàng hải tại khu vực.

Hormuz – điểm nóng chiến lược toàn cầu

Eo biển Hormuz hiện đang là tâm điểm căng thẳng khi bị phong tỏa sau xung đột leo thang giữa Mỹ - Israel và Iran.

Đây là tuyến hàng hải đặc biệt quan trọng, nơi khoảng 1/5 nguồn cung dầu toàn cầu đi qua. Việc gián đoạn tại Hormuz đã khiến thị trường năng lượng chao đảo, với giá dầu có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng.

Theo các nguồn tin, Iran đã tiến hành phong tỏa eo biển từ ngày 2/3 để đáp trả các cuộc không kích của Mỹ, đồng thời khu vực này ghi nhận khoảng 20 tàu bị tấn công.

Mỹ tuyên bố không cần hỗ trợ, nhưng vẫn kêu gọi hành động

Trước đó, ông Trump cho biết Mỹ không còn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của các đồng minh như NATO, Hàn Quốc, Nhật Bản hay Australia trong việc mở lại eo biển Hormuz.

Tổng thống Mỹ cũng khẳng định quân đội nước này đã đạt được “thành công quân sự” trong chiến dịch không kích nhằm vào Iran, bắt đầu từ cuối tháng 2.

Dù vậy, Washington vẫn kêu gọi các đối tác thương mại – những quốc gia chịu ảnh hưởng trực tiếp từ việc gián đoạn nguồn cung dầu – tham gia vào nỗ lực khơi thông tuyến vận tải chiến lược này.

Châu Âu giữ khoảng cách, lo ngại bị cuốn vào xung đột

Tuy nhiên, phản ứng từ châu Âu đến nay vẫn khá dè dặt.

Friedrich Merz cho rằng Iran không nên đe dọa các quốc gia trong khu vực, nhưng đồng thời bày tỏ hoài nghi về chiến lược của Mỹ. Ông nhấn mạnh Washington chưa đưa ra kế hoạch rõ ràng cũng như chưa tham vấn đầy đủ với các đồng minh châu Âu.

Đức tuyên bố sẽ không tham gia các hoạt động quân sự nhằm bảo đảm tự do hàng hải tại Hormuz khi xung đột vẫn tiếp diễn.

Cùng quan điểm, Emmanuel Macron khẳng định Pháp “không phải là một bên trong xung đột”, đồng thời nhiều quốc gia châu Âu cũng lo ngại nguy cơ bị cuốn vào một cuộc chiến có diễn biến khó lường và thiếu sự ủng hộ trong nước.

Rạn nứt trong quan hệ đồng minh

Một số nước châu Âu cũng bày tỏ không hài lòng với chính sách của Mỹ khi Washington nới lỏng trừng phạt dầu mỏ đối với Nga nhằm hạ nhiệt nguồn cung toàn cầu.

Động thái này bị cho là thiếu tham vấn và khiến các đồng minh bất ngờ, làm gia tăng khoảng cách trong cách tiếp cận giữa Mỹ và châu Âu đối với cuộc khủng hoảng hiện nay.

Cục diện còn nhiều ẩn số

Đề xuất của ông Trump về việc “để các nước sử dụng tự bảo vệ Hormuz” được xem là một động thái gây sức ép nhằm buộc các đồng minh chia sẻ gánh nặng an ninh.

Tuy nhiên, trong bối cảnh bất đồng vẫn tồn tại và nguy cơ xung đột lan rộng, khả năng hình thành một liên minh quốc tế thống nhất để bảo vệ tuyến hàng hải chiến lược này vẫn còn là dấu hỏi lớn.