Tổng Bí thư, Chủ tịch nước trăn trở về xây nhà bán nhưng không lo hạ tầng

Phát biểu tại phiên thảo luận về dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), Tô Lâm đã chỉ ra một vấn đề cốt lõi trong phát triển đô thị Hà Nội: quy hoạch thiếu tầm nhìn và hạ tầng không theo kịp tốc độ xây dựng.

Theo đó, việc sửa đổi Luật Thủ đô không chỉ là điều chỉnh kỹ thuật pháp lý, mà là cơ hội để thiết lập một mô hình phát triển mới cho Hà Nội – nơi có vai trò đặc biệt cả về chính trị, kinh tế và quản trị quốc gia. Tuy nhiên, để làm được điều này, cần một nguyên tắc xuyên suốt: phân quyền mạnh hơn nhưng phải đi kèm kiểm soát chặt chẽ. “Giao quyền rồi phải kiểm soát, không thể buông lỏng”, ông nhấn mạnh.

Một trong những điểm nghẽn lớn nhất hiện nay nằm ở quy hoạch. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng quy hoạch đô thị cần có tầm nhìn dài hạn, ổn định, không thể bị thay đổi theo từng nhiệm kỳ. Việc thiếu một quy hoạch tổng thể rõ ràng đã dẫn đến tình trạng phát triển manh mún, thiếu đồng bộ giữa nhà ở và hạ tầng.

Ông thẳng thắn chỉ ra thực trạng: nhiều khu vực chỉ tập trung xây dựng dự án, phát triển nhà ở để bán, trong khi hệ thống giao thông, thoát nước và hạ tầng đi kèm không được đầu tư tương xứng. Đây là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tình trạng ùn tắc giao thông và ngập úng ngày càng gia tăng tại Hà Nội.

So sánh với quá khứ, ông đặt vấn đề vì sao quy hoạch thời Pháp lại có thể hạn chế tắc đường, ngập lụt, trong khi hiện nay đô thị phát triển nhanh hơn nhưng lại phát sinh nhiều bất cập. Theo ông, nguyên nhân nằm ở việc thiếu một quy hoạch tổng thể có tầm nhìn dài hạn và kỷ luật thực thi.

Bên cạnh đó, định hướng phát triển cũng cần được điều chỉnh theo hướng rõ ràng hơn, như phân định vùng lõi đô thị và phát triển các đô thị vệ tinh. Đây được xem là giải pháp để giảm tải áp lực dân số và hạ tầng cho khu vực trung tâm.

Ở cấp độ thể chế, ông nhấn mạnh cần chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển. Điều này đồng nghĩa với việc không chỉ quy định những gì được làm hay không được làm, mà phải tạo ra không gian chính sách để Hà Nội chủ động thử nghiệm các mô hình phù hợp với đặc thù.

Tuy nhiên, việc áp dụng các cơ chế đặc thù hay “khác luật” cần được giới hạn trong phạm vi cụ thể, có kiểm soát chặt chẽ, tránh tình trạng thí điểm kéo dài hoặc bị lạm dụng. Phân quyền phải đi kèm với năng lực thực thi và nguồn lực tài chính, nếu không sẽ dẫn đến rủi ro trong quản lý và triển khai.

Tổng thể, thông điệp được đưa ra khá rõ: Hà Nội cần một mô hình phát triển mới, trong đó quyền lực được trao nhiều hơn nhưng trách nhiệm cũng phải lớn hơn. Nếu làm tốt, Thủ đô không chỉ giải quyết được các điểm nghẽn hiện tại mà còn có thể trở thành hình mẫu về quản trị đô thị cho cả nước.