Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm muốn kết nối '3 nhà' Việt - Nhật

Tại cuộc gặp trí thức Việt ở Nhật ngày 08/11, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị liên kết Nhà nước, doanh nghiệp và trường đại học hai nước để thu hút các dự án công nghệ cao, chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực.

Chiều 08/11, trong chuyến thăm chính thức Nhật Bản, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp gỡ đại diện các chuyên gia, trí thức Việt Nam đang làm việc trong những lĩnh vực công nghệ chiến lược tại nước này. Một trong những vấn đề ông đặt ra là mở rộng kết nối giữa Nhà nước, doanh nghiệp và trường đại học, thay vì chỉ hợp tác trong phạm vi một quốc gia như trước.

“Trước đây, kết nối 'ba nhà' ở trong phạm vi quốc gia, nhưng bây giờ là phạm vi của cả Việt Nam và Nhật Bản”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Hướng hợp tác này được kỳ vọng giúp Việt Nam thu hút thêm những dự án có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao từ doanh nghiệp Nhật Bản. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mong muốn các chuyên gia góp ý cách đưa hoạt động nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực chất lượng cao đến gần hơn với nhu cầu sản xuất trong nước, cũng như tăng kết nối giữa cộng đồng doanh nghiệp hai nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại cuộc gặp 

Không dừng ở việc kết nối các tổ chức, ông còn muốn nghe những đánh giá thẳng thắn về các điểm nghẽn đang cản trở Việt Nam phát triển. Từ thể chế, môi trường đầu tư, cơ sở hạ tầng đến chất lượng nhân lực và năng lực công nghệ, giới chuyên môn được đề nghị chỉ ra những vấn đề cần giải quyết, chia sẻ kinh nghiệm nghiên cứu có thể áp dụng để nâng năng suất lao động.

Để thực hiện những mục tiêu này, Việt Nam có thể dựa vào lực lượng trí thức đã gây dựng được vị trí tại Nhật Bản sau nhiều năm học tập và làm việc. Theo Đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản Phạm Quang Hiệu, không ít người đến đây từ 15-20 năm trước với tư cách du học sinh, nay đã trở thành giáo sư, phó giáo sư, trưởng nhóm nghiên cứu hoặc chuyên gia tại các trường đại học, viện nghiên cứu và tập đoàn lớn.

Hiện cộng đồng này có hơn 260 nhà khoa học là giáo sư, phó giáo sư hoặc có học vị tiến sĩ, cùng gần 1,000 chuyên gia được Nhật Bản xếp vào nhóm nhân lực khoa học trình độ cao trong các lĩnh vực chuyên môn, kỹ thuật và quản lý. Nhiều người thuộc thế hệ 7X, 8X, thậm chí đã có phó giáo sư thuộc thế hệ 9X. Từ chỗ học hỏi công nghệ của nước bạn, họ đã trực tiếp dẫn dắt nghiên cứu, đào tạo thế hệ kế tiếp và tích lũy kinh nghiệm đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất.

Đây cũng là lực lượng được kỳ vọng làm cầu nối để Việt Nam tiếp cận những lĩnh vực Nhật Bản có thế mạnh. Các hướng hợp tác được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gợi mở trải từ trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, công nghệ lượng tử, vũ trụ và kỹ thuật số đến khoa học biển, khai thác và phát triển đất hiếm, công nghệ y học, sinh học tiên tiến và nông nghiệp công nghệ cao sử dụng hydrogen. Thay vì dàn trải, ông mong giới chuyên môn chia sẻ những kết quả nghiên cứu phù hợp với nhu cầu thực tế của Việt Nam.

Tại cuộc gặp, đại diện các lĩnh vực bán dẫn, AI, lượng tử, robot và y sinh đã trình bày những sản phẩm, dự án và đề xuất hợp tác cụ thể. Các chuyên gia bày tỏ mong muốn cùng đào tạo đội ngũ nghiên cứu mạnh, xây dựng phòng thí nghiệm, kết nối chương trình hợp tác giữa trường đại học với doanh nghiệp, hoặc trực tiếp nghiên cứu một công nghệ, sản phẩm mà đất nước đang cần.

Các đại biểu tham dự sự kiện

Những đề xuất này gắn với định hướng phát triển khoa học, công nghệ theo Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị. Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Việt Nam đã ban hành các nghị quyết, nghị định về thu hút và phát huy nguồn lực trí thức ở nước ngoài. Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV vừa qua cũng ban hành kết luận về thu hút, trọng dụng nhân tài trong những ngành, lĩnh vực mũi nhọn.

Trong quan hệ Việt Nam - Nhật Bản, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đang dần trở thành một trụ cột hợp tác mới bên cạnh các lĩnh vực truyền thống. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tin tưởng mạng lưới trí thức Việt Nam tại Nhật Bản sẽ tiếp tục lớn mạnh, giúp kết nối kinh nghiệm nghiên cứu, công nghệ và nguồn lực của hai nước để phục vụ sự phát triển trong nước.