Thương vụ Haxaco: Nghìn tỷ đổi lấy câu hỏi lớn về minh bạch

Haxaco bất ngờ muốn điều chỉnh phương án chuyển nhượng khu “đất vàng” hơn 6.280 m² nằm ngay đại lộ Võ Văn Kiệt. Mức giá tối thiểu 180 triệu đồng/m² từng được “ấn định” tại nghị quyết trước đó nay bỗng dưng biến mất, để lại khoảng trống khó lý giải trong câu chuyện định giá và minh bạch thông tin.

Khu đất hơn 6.280 m² của CTCP Dịch vụ Ô tô Hàng Xanh (Haxaco, HOSE: HAX) nằm trên đại lộ Võ Văn Kiệt, quận Bình Tân – từng được kỳ vọng trở thành nền tảng cho một tổ hợp thương mại – dịch vụ tầm cỡ. Thế nhưng, Haxaco lại lên kế hoạch chuyển nhượng tài sản này trong im ắng, và điều khiến giới đầu tư đặc biệt chú ý không nằm ở vị trí hay quy mô dự án, mà ở cách doanh nghiệp bất ngờ thay đổi phương thức định giá.

Một tuần sau khi công bố nghị quyết với mức giá bán tối thiểu 180 triệu đồng/m², Haxaco bất ngờ ra văn bản mới – không còn con số cụ thể nào, chỉ chung chung rằng đây là tài sản có giá trị từ 35% tổng tài sản trở lên theo báo cáo tài chính gần nhất. Với quy mô tài sản đạt hơn 2.653 tỷ đồng (tính đến ngày 31/3/2025), con số 35% tương đương khoảng 928,5 tỷ đồng – mốc giá gợi mở nhưng thiếu minh bạch.

Đáng nói, khu đất này đang được Haxaco ghi nhận trong khoản mục bất động sản đầu tư với nguyên giá hơn 542 tỷ đồng. Song theo thuyết minh, giá trị hợp lý đã được tập đoàn xác định cao hơn nhiều tại thời điểm chốt sổ quý I/2025.

Giá từng được định cao hơn nhiều

Hành trình gom đất của Haxaco bắt đầu từ năm 2022 khi chi 470 tỷ đồng để mua gần 5.800 m² từ Công ty Đầu tư N&T và ông Bùi Trung Quân, với đơn giá trung bình 81 triệu đồng/m². Sau đó, chính Chủ tịch HĐQT Đỗ Tiến Dũng đã bán phần đất liền kề cho công ty với giá 150 triệu đồng/m² – mức ông gọi là “ưu đãi” so với thị trường.

Tại ĐHĐCĐ thường niên tháng 3/2025, ông Dũng tiết lộ: "Tôi hoàn toàn có thể bán phần đất đó với giá 200-250 triệu đồng/m², thu thêm 50-60 tỷ đồng, nhưng chọn nhượng lại cho công ty với giá thấp để phục vụ lợi ích dài hạn". Theo ông, công ty còn thuê đơn vị thẩm định độc lập định giá toàn bộ khu đất ở mức khoảng 160 triệu đồng/m² và mời các cổ đông lớn tới khảo sát thực tế.

Như vậy, việc đột ngột rút lại mức giá khởi điểm từng được chính lãnh đạo đề cập đặt ra nghi vấn: Liệu có gì thay đổi trong chiến lược chuyển nhượng, hay đơn giản là Haxaco đang để ngỏ cánh cửa cho một thương vụ “mềm giá” hơn so với kỳ vọng ban đầu?

Cổ đông tập trung, quyền quyết định nằm ở đâu?

Haxaco sẽ kiểm phiếu xin ý kiến cổ đông về việc chuyển nhượng khu đất vào ngày 5/6/2025 tại trụ sở TP.HCM. Nhưng với cơ cấu cổ đông hiện tại, cục diện gần như đã được an bài. Tính đến giữa tháng 2/2025, hơn 51% cổ phần công ty nằm trong tay các cổ đông lớn nắm trên 5% vốn, bao gồm:

Ông Đỗ Tiến Dũng (Chủ tịch HĐQT): 17,38%

Bà Vũ Thị Hạnh (vợ ông Dũng): 16,61%

Cổ phần của con gái ông Dũng: ~34% tổng cộng

Bên cạnh đó là hai nhà đầu tư nước ngoài: PYN Elite Fund (10,1%) và AFC Vietnam Fund (6,53%). Với cơ cấu này, mọi quyết sách lớn nhỏ – kể cả phương án chuyển nhượng lô đất vàng – gần như không vấp phải lực cản đáng kể nào.

Lợi nhuận đột biến, nhưng ai hưởng?

Nếu thương vụ được thông qua và hoàn tất trong năm 2025, Haxaco có thể ghi nhận khoản lợi nhuận lớn nhờ chênh lệch giữa giá chuyển nhượng và nguyên giá ghi sổ. Nhưng điều thị trường quan tâm hơn là: Ai sẽ là bên nhận chuyển nhượng? Và giá thực tế sẽ là bao nhiêu – khi mức tối thiểu 180 triệu đồng/m² đã âm thầm bị gỡ bỏ?

Haxaco là một tên tuổi kỳ cựu trong ngành phân phối ô tô Việt Nam, đặc biệt với thương hiệu Mercedes-Benz. Ngoài 5 đại lý chính thức, công ty còn mở rộng hệ thống MG tại nhiều địa phương. Dù vậy, mảng bán xe vẫn chiếm đến 90% tổng doanh thu năm 2024 – một tỷ trọng cao cho thấy mức độ phụ thuộc lớn vào thị trường tiêu dùng vốn nhiều biến động.

Chuyển nhượng đất – nếu thành công – có thể tạo cú hích lớn về tài chính. Nhưng nếu thiếu minh bạch, thương vụ ngàn tỷ này rất có thể để lại dư âm không nhỏ trong mắt nhà đầu tư, nhất là khi câu chuyện giá khởi điểm vẫn còn nhiều khoảng tối.