Thuế 12,5%, hàng Việt bớt áp lực?

Chính quyền Mỹ chính thức áp dụng biểu thuế mới theo Mục 301 với 60 đối tác thương mại, trong đó mức thuế phổ biến từ 10-12,5%. Dù Việt Nam tiếp tục chịu sức ép từ chính sách thương mại của Mỹ, giới phân tích cho rằng mức thuế mới không cộng dồn với thuế cũ, qua đó giúp triển vọng xuất khẩu bớt tiêu cực hơn so với những lo ngại trước đó.

Một số ngành như dệt may, giày dép vẫn đối mặt áp lực chi phí, trong khi điện tử, bán dẫn, nội thất gỗ và nhiều nhóm hàng có thể duy trì lợi thế cạnh tranh nhờ mức thuế tương đối thấp và dòng FDI tiếp tục chảy mạnh vào Việt Nam.

Từ ngày 24/07/2026, Mỹ áp dụng mức thuế mới từ 10% đến 12,5% đối với hàng hóa từ 60 đối tác thương mại, thay thế mức thuế toàn cầu 10% trước đó. Các mức thuế được phân biệt dựa trên nỗ lực thực thi luật chống lao động cưỡng bức của từng quốc gia. Mức 10% áp dụng cho các nước có luật chống lao động cưỡng bức đầy đủ, bao gồm Bangladesh, Campuchia, Indonesia và Pakistan. Mức 10-12,5% áp dụng với EU, Đài Loan, Nhật Bản, Hàn Quốc. Mức 12,5% áp dụng cho 38 quốc gia khác, bao gồm Trung Quốc. Chính sách được thực thi theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại 1974, giúp tránh được các rủi ro pháp lý mà các mức thuế trước đây phải đối mặt.

Điểm quan trọng là mức thuế mới không cộng dồn thành mức cao hơn. Mức thuế 12,5% thay thế mức thuế nền 10%, không cộng gộp với các mức thuế hiện hành. Tổng thuế thực tế sẽ bằng mức thuế ưu đãi (MFN) cộng 12,5%. Mức thâm hụt thương mại Việt Nam-Mỹ đạt kỷ lục 178,2 tỷ USD năm 2025, tăng 44,3%, khiến Việt Nam là mục tiêu thuế quan. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, tác động thực tế nhẹ hơn dự báo ban đầu.

Năm 2025, GDP Việt Nam tăng 8,02%, cao thứ 2 trong giai đoạn 2011-2025. Lượng FDI giải ngân đạt kỷ lục 27,62 tỷ USD, cho thấy sự tin tưởng của các nhà đầu tư nước ngoài. Nền tảng vĩ mô mạnh mẽ này tạo sức chống chịu cho nền kinh tế trước các rủi ro thuế quan. Do đó, mức thuế mới không dự kiến làm thay đổi tổng xuất khẩu của Việt Nam.

Tác động của chính sách thuế mới tập trung cục bộ ở các ngành giày dép và dệt may, những lĩnh vực phụ thuộc nhiều vào kim ngạch xuất khẩu. Tuy nhiên, các ngành hàng khác có thể bù đắp sự sụt giảm này. Cà phê, máy móc, hóa chất dự kiến tăng trưởng. Lĩnh vực điện tử và bán dẫn ít tổn thương nhất do được miễn Mục 232 và có mức thuế MFN thấp. Ngành nội thất gỗ có mức thuế bình quân 21%, thấp hơn đáng kể so với Trung Quốc (52%). Ngành thủy sản duy trì ổn định quanh 2-2,2 tỷ USD mỗi năm.

Các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp Việt Nam cần theo dõi sát sao các chính sách thuế của Mỹ và có phương án thích ứng với rủi ro chi phí từ thuế mới. Tuy tác động không quá nặng nề, việc chuẩn bị kỹ lưỡng sẽ giúp doanh nghiệp duy trì lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh thương mại toàn cầu căng thẳng.