Thống đốc: Ngân hàng phải rà soát lại toàn bộ hệ thống kiểm soát

Sáng 24/9 tại Hà Nội, tại Hội nghị về công tác kiểm soát, kiểm toán và kiểm tra nội bộ của các tổ chức tín dụng năm 2026, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn yêu cầu toàn hệ thống rà soát và đánh giá lại hiệu quả của các cơ chế kiểm soát nội bộ.

Theo Thống đốc, các tổ chức tín dụng không chỉ cần kiểm tra sự tồn tại của các bộ phận kiểm soát, kiểm toán mà phải đánh giá thực chất khả năng vận hành, nhận diện những điểm còn yếu và chủ động xây dựng kế hoạch khắc phục.

Lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước cũng yêu cầu các tổ chức tín dụng thực hiện đầy đủ trách nhiệm của chủ sở hữu, Hội đồng quản trị, Hội đồng thành viên, Ban kiểm soát cùng các bộ phận kiểm toán, kiểm tra nội bộ. Hệ thống kiểm soát phải đủ khả năng phát hiện sớm, cảnh báo và hạn chế rủi ro trước khi phát sinh hậu quả lớn.

Thống đốc Phạm Đức Ấn ví hệ thống ngân hàng như “mạch máu của nền kinh tế”, đồng thời nhấn mạnh nếu mạch máu yếu hoặc bị tắc nghẽn, toàn bộ nền kinh tế có thể chịu tác động nghiêm trọng.

Theo ông, kiểm soát nội bộ không chỉ là một bộ phận chuyên trách mà bao gồm cả cơ cấu tổ chức, cơ chế, chính sách, quy trình và quy định nhằm phòng ngừa, phát hiện và xử lý rủi ro.

Một hệ thống kiểm soát hiệu quả phải đồng thời bảo đảm an toàn hoạt động, sử dụng hiệu quả tài sản và nguồn lực, cung cấp thông tin quản trị đầy đủ, chính xác, kịp thời và bảo đảm tuân thủ pháp luật cũng như các quy định nội bộ.

Thống đốc cũng ví công tác kiểm soát, kiểm toán và kiểm tra nội bộ như “hệ thống miễn dịch” của ngân hàng. Khi hệ thống này suy yếu hoặc không phát huy hiệu quả, những rủi ro tiềm ẩn có thể không được nhận diện và xử lý kịp thời.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy kiểm soát nội bộ, kiểm toán và kiểm tra luôn được xem là những cấu phần quan trọng trong quản trị ngân hàng. Ngay cả tại các nền kinh tế phát triển, rủi ro vẫn có thể xảy ra nếu các cơ chế kiểm soát bị vô hiệu hóa hoặc không được vận hành hiệu quả.