Thỏa thuận bất ngờ giữa Nga và Ukraine tại Kursk

Nga và Ukraine đạt thỏa thuận sơ tán người dân tại Sumy qua Belarus, trong bối cảnh giao tranh vẫn diễn ra tại Kursk. Kiev muốn dùng Kursk làm lợi thế đàm phán, trong khi Mỹ thúc đẩy một lệnh ngừng bắn trước Lễ Phục sinh.

Nga và Ukraine đã thống nhất một thỏa thuận cho phép sơ tán người dân tại tỉnh Kursk, với lộ trình qua Belarus đến các khu vực khác của Moscow.

Ủy viên Nhân quyền Nga Tatyana Moskalkova ngày 24/2 cho biết, một số công dân Nga hiện đang có mặt tại tỉnh Sumy, Ukraine. Nga đã đạt được thỏa thuận với Hội Chữ thập đỏ và phía Ukraine nhằm sơ tán những người này qua Belarus để trở về lãnh thổ Nga.

Hiện chưa rõ số lượng cụ thể người sẽ được di tản theo thỏa thuận này. Trong khi đó, người phát ngôn của Ủy ban Chữ thập đỏ Quốc tế (ICRC) xác nhận tổ chức này đang hỗ trợ quá trình sơ tán thường dân tại khu vực Sumy.

"Đối với các hoạt động như thế này, các bên trong cuộc xung đột cần trực tiếp thống nhất về các chi tiết. Nếu cả hai bên đều đồng ý, chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ để đảm bảo việc di chuyển an toàn và tôn trọng phẩm giá của những thường dân muốn trở về Nga", người phát ngôn Pat Griffiths nói với AFP.

Tình hình tại Kursk vẫn căng thẳng sau khi Ukraine bất ngờ tấn công khu vực này vào tháng 8/2024 và duy trì quyền kiểm soát một phần lãnh thổ Nga tại đây. Kiev tin rằng việc kiểm soát một phần tỉnh Kursk có thể trở thành lợi thế trong các cuộc đàm phán hòa bình với Moscow.

Tuy nhiên, Nga đã nhanh chóng phản công và giành lại thế chủ động. Theo RIA Novosti, tính đến giữa tháng này, Moscow đã tái kiểm soát hơn 800km², tương đương hơn 60% khu vực trước đó bị Ukraine chiếm giữ.

Nga cáo buộc binh sĩ Ukraine tấn công dân thường tại các khu vực Kiev kiểm soát, bao gồm phụ nữ, trẻ em và người cao tuổi – cả khi họ đang ở trong nhà và khi cố gắng sơ tán bằng phương tiện dân sự. Tuy nhiên, Trung tâm Chống Thông tin Sai lệch của Ukraine đã bác bỏ cáo buộc này, cho rằng Moscow đang cố gắng dựng lên một câu chuyện sai lệch.

Giới chức Nga tuyên bố có khoảng 500 người mất tích ở tỉnh Kursk, song nhiều người dân địa phương tin rằng con số thực tế có thể lên tới 3.000.

Về phía Ukraine, Tổng thống Volodymyr Zelensky khẳng định Kiev sẵn sàng trao đổi lãnh thổ đang kiểm soát ở Kursk để lấy lại các khu vực hiện do Nga nắm giữ. "Chúng ta quan tâm đến lãnh thổ của Ukraine. Trong mọi trường hợp, chúng ta có thể trao đổi Kursk để lấy lại phần đất của mình", ông Zelensky tuyên bố, nhấn mạnh rằng việc thảo luận về toàn vẹn lãnh thổ có thể mang lại lợi ích cho Ukraine.

Trong bối cảnh đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang thúc đẩy một giải pháp nhanh chóng nhằm chấm dứt xung đột Nga - Ukraine. Ngày 18/2, các quan chức Nga và Mỹ đã gặp nhau tại Ả Rập Xê Út để tổ chức các cuộc đàm phán sơ bộ, dù không có sự tham gia của Ukraine.

Trước đây, ông Trump từng cam kết sẽ kết thúc chiến sự tại Ukraine trong vòng 24 giờ. Tuy nhiên, kể từ sau chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ, thời hạn này đã được điều chỉnh. Chính quyền Washington được cho là đã thông báo với các quan chức châu Âu rằng họ hy vọng đạt được một thỏa thuận ngừng bắn trước Lễ Phục sinh, rơi vào ngày 20/4.