Thị trường chứng khoán Việt: Đan xen yếu tố cũ và mới

Bước sang 2025, thị trường chứng khoán Việt Nam đối diện với bối cảnh hoàn toàn khác năm 2024, khi hàng loạt “câu chuyện mới” xuất hiện.

Năm 2024 khép lại với nhiều tín hiệu tích cực cho thị trường chứng khoán Việt Nam. VN-Index tăng 12%, nhờ định giá hấp dẫn và lợi nhuận doanh nghiệp phục hồi mạnh. Riêng quý IV/2024, lợi nhuận ròng của các công ty niêm yết tăng 27,8% so với cùng kỳ năm trước, đưa mức tăng cả năm lên gần 18% – một sự cải thiện rõ rệt so với mức giảm 5,5% của năm 2023.

Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng dễ kiếm tiền trên thị trường. Năm qua, VN-Index nhiều lần chạm mốc 1.300 điểm rồi lại lao dốc, khiến nhà đầu tư rơi vào vòng xoáy “đu đỉnh – cắt lỗ.” Nguyên nhân chủ yếu do thiếu các động lực mới, từ vĩ mô đến vi mô.

Bước sang 2025, tình thế đảo ngược: thị trường đón nhận hàng loạt "câu chuyện mới."

Chiến tranh thương mại quay trở lại

Ngay sau khi nhậm chức, Tổng thống Donald Trump đã tái khởi động chiến tranh thương mại bằng cách áp thuế hoặc đe dọa áp thuế lên nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Ngành thép trong nước là một trong những lĩnh vực đầu tiên chịu ảnh hưởng.

Dù vậy, lịch sử cho thấy Việt Nam vẫn có thể hưởng lợi từ sự dịch chuyển chuỗi cung ứng. Giai đoạn 2017–2020, xuất khẩu Việt Nam vào Mỹ tăng 167%, nhờ việc các doanh nghiệp tìm cách né thuế từ Trung Quốc. Trong nhiệm kỳ hiện tại của ông Trump, xu hướng này có thể tiếp tục, khi Việt Nam sở hữu lợi thế về vị trí địa lý, chi phí sản xuất cạnh tranh và quan hệ thương mại tốt với Mỹ.

Một số lo ngại rằng Việt Nam có thể bị áp thuế như Trung Quốc, nhưng giới chuyên gia đánh giá rủi ro này không quá lớn. Việt Nam không bị cáo buộc thao túng tiền tệ, đã điều chỉnh chính sách ngoại hối để tránh căng thẳng với Mỹ, đồng thời hợp tác chặt chẽ trong kiểm soát xuất xứ hàng hóa. Bên cạnh đó, Mỹ vẫn cần nhập khẩu nhiều mặt hàng từ Việt Nam như dệt may, đồ gỗ, nông sản...

Động lực từ trong nước

Không chỉ ảnh hưởng từ bên ngoài, thị trường chứng khoán Việt Nam năm 2025 còn chịu tác động lớn từ những thay đổi trong nước.

Về chính trị - xã hội, năm nay là thời điểm diễn ra đại hội Đảng bộ các cấp và Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, định hình chính sách và bộ máy lãnh đạo cho giai đoạn 5 năm tới. Các biện pháp tinh gọn bộ máy, tinh giản biên chế được triển khai mạnh mẽ, không chỉ tác động đến bộ máy nhà nước mà còn ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh và đầu tư.

Về kinh tế, Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng GDP cao, chấp nhận lạm phát tăng để đẩy tín dụng ra nền kinh tế. Điều này tạo ra hai tác động trái chiều: dòng tiền mạnh hơn có thể thúc đẩy thị trường chứng khoán, nhưng lạm phát và lãi suất tăng lại gây áp lực lên dòng vốn. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, tăng trưởng thường đến trước, còn lạm phát tác động sau, nên thị trường có thể được hưởng lợi trước mắt.

Ngoài ra, khả năng thị trường chứng khoán Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng và hệ thống KRX đi vào vận hành là những yếu tố hỗ trợ quan trọng.

Tóm lại, dù thị trường 2025 sẽ không đi lên theo một đường thẳng, nhưng các yếu tố từ cả trong và ngoài nước đều tạo cơ hội cho chứng khoán Việt Nam bứt phá.