Thị trường chờ điểm bùng nổ

Dòng tiền chuyển sang trạng thái phòng thủ nghiêm ngặt và thanh khoản tụt áp không phản ánh sự suy kiệt của nền kinh tế, mà là sự thận trọng tối đa trước các rủi ro địa chính trị và rào cản thuế quan toàn cầu.

Tháng 5 khép lại với bức tranh kém sôi động hơn kỳ vọng. Sau khi kết quả kinh doanh quý I/2026 được phản ánh phần lớn vào giá cổ phiếu, thị trường thiếu vắng những động lực đủ mạnh để kéo dòng tiền quay trở lại.

Thanh khoản liên tục dao động quanh vùng 18.000-20.000 tỷ đồng mỗi phiên, thấp hơn đáng kể so với các giai đoạn hưng phấn trước đó. Nhà đầu tư có xu hướng thu hẹp vị thế hoặc đứng ngoài quan sát thay vì chấp nhận rủi ro.

Theo nhiều chuyên gia, thị trường chứng khoán Việt Nam đang xuất hiện sự lệch pha so với các thị trường lớn trên thế giới. Trong khi chứng khoán Mỹ, Nhật Bản hay Hàn Quốc liên tục thiết lập các mốc cao mới, VN-Index vẫn chủ yếu dao động trong biên độ hẹp.

Một trong những nguyên nhân là dòng tiền tập trung vào số ít cổ phiếu dẫn dắt thay vì lan tỏa trên diện rộng. Nhiều doanh nghiệp công bố kết quả kinh doanh tích cực nhưng giá cổ phiếu gần như không phản ứng, cho thấy tâm lý thận trọng vẫn đang chiếm ưu thế.

Đáng chú ý, các nhịp tăng gần đây thường chỉ kéo dài trong thời gian ngắn trước khi lực bán quay trở lại. Điều này khiến chiến lược mua đuổi theo đà tăng trở nên kém hiệu quả hơn so với giai đoạn trước.

Rủi ro vẫn hiện hữu

Bên cạnh áp lực thanh khoản, thị trường còn đối mặt với nhiều biến số khó lường từ bên ngoài.

Một trong những rủi ro được giới phân tích nhắc đến nhiều là khả năng Mỹ áp dụng các biện pháp thương mại mới sau tháng 7. Nếu kịch bản này xảy ra, những ngành xuất khẩu chủ lực như dệt may, thủy sản có thể chịu tác động đáng kể.

Áp lực thuế quan không chỉ ảnh hưởng đến doanh nghiệp xuất khẩu mà còn tác động đến tâm lý chung của thị trường, đặc biệt trong bối cảnh dòng tiền đang khá nhạy cảm với các yếu tố rủi ro.

Theo các chuyên gia, việc sử dụng đòn bẩy tài chính ở thời điểm hiện tại cần được kiểm soát chặt chẽ. Khi thanh khoản chưa cải thiện rõ rệt, duy trì tỷ trọng tiền mặt cao sẽ giúp nhà đầu tư chủ động hơn trước các biến động bất ngờ.

Cơ hội đang hình thành ở vùng định giá thấp

Dù thị trường chung thiếu động lực bứt phá, nhiều nhóm cổ phiếu đang được đánh giá hấp dẫn về mặt định giá.

Nhóm bán lẻ được hưởng lợi từ sức mua phục hồi và xu hướng tái cơ cấu thị phần trong lĩnh vực phân phối. Các doanh nghiệp đầu ngành vẫn duy trì nền tảng tăng trưởng ổn định và có dư địa mở rộng hoạt động kinh doanh.

Ngành ngân hàng cũng đang thu hút sự quan tâm khi nhiều cổ phiếu giao dịch ở vùng định giá thấp so với lịch sử, trong khi triển vọng lợi nhuận trung hạn vẫn được đánh giá tích cực.

Ở nhóm bất động sản khu công nghiệp, cơ hội tiếp tục đến từ làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng và nhu cầu mở rộng sản xuất của doanh nghiệp FDI. Trong khi đó, một số doanh nghiệp bất động sản dân dụng sở hữu quỹ đất lớn, tình hình tài chính lành mạnh và khả năng bán hàng tốt cũng đang được thị trường định giá khá thận trọng.

Ngược lại, các nhóm ngành phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu hoặc chu kỳ giá hàng hóa toàn cầu có thể đối mặt với áp lực lớn hơn trong thời gian tới.

Chu kỳ mới đang được chờ đợi

Theo giới phân tích, lịch sử cho thấy thị trường chứng khoán Việt Nam thường vận động theo các chu kỳ kéo dài nhiều năm. Sau những giai đoạn điều chỉnh mạnh, thị trường thường hình thành nền tích lũy trước khi bước vào một nhịp tăng trưởng mới.

Ở thời điểm hiện tại, thị trường không thiếu thông tin hỗ trợ nhưng vẫn thiếu dòng tiền đủ mạnh để xác nhận xu hướng. Đây là lý do VN-Index vẫn chủ yếu dao động trong trạng thái tích lũy.

Dẫu vậy, xét trên phương diện định giá, chứng khoán Việt Nam vẫn được đánh giá hấp dẫn. Mức P/E hiện quanh 12-13 lần và dự phóng dưới 10 lần cho thấy lợi suất kỳ vọng của cổ phiếu đang vượt trội so với lãi suất tiền gửi.

Nếu nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt và dòng vốn đầu tư công được giải ngân đúng kế hoạch, VN-Index hoàn toàn có cơ hội chinh phục những đỉnh cao mới vào cuối năm 2026.

Trong bối cảnh hiện nay, chiến lược phù hợp là ưu tiên các doanh nghiệp đầu ngành, nền tảng tài chính vững chắc, đồng thời duy trì tỷ lệ tiền mặt hợp lý để sẵn sàng đón cơ hội khi thị trường xác lập xu hướng rõ ràng hơn.