Tháo gỡ rào cản để hút dòng vốn lớn

Trên thế giới, các trung tâm tài chính được hình thành với quy mô, mô hình vận hành và đối tượng phục vụ đa dạng, phản ánh đặc thù kinh tế và chiến lược phát triển riêng của từng khu vực.

Mô hình tham chiếu từ hệ sinh thái IFC hàng đầu thế giới

Theo TS. Nguyễn Hoàng Hiệp, chuyên gia kinh tế, Trung tâm Tài chính quốc tế toàn diện (IFC) tại TP.HCM cần được định vị để phục vụ khách hàng toàn cầu, đúng như tên gọi. Mô hình này tương tự với các trung tâm tài chính hàng đầu thế giới như London, New York hay Hồng Kông – những trung tâm được xếp loại là Trung tâm Tài chính Toàn cầu (GFC).

Trong khi đó, Trung tâm Tài chính Khu vực (RFC) tại Đà Nẵng được định hướng phục vụ nhóm khách hàng trong một khu vực siêu quốc gia nhất định, giống như mô hình của Frankfurt (Đức) hay Chicago (Mỹ).

Bên cạnh đó, còn có các mô hình Trung tâm Tài chính Ngoài nước (OFC), điển hình như Quần đảo Cayman – nơi được mệnh danh là "thiên đường thuế". Tuy nhiên, theo các chuyên gia, định hướng phát triển kinh tế của Việt Nam không nên tập trung vào mô hình này.

Tránh chồng chéo, phát huy lợi thế từng trung tâm

Theo đánh giá từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), sự khác biệt trong quy mô, hệ thống pháp lý, nhóm khách hàng và cách vận hành là yếu tố then chốt giúp TP.HCM và Đà Nẵng khai thác tiềm năng riêng mà không bị chồng chéo. Định vị rõ ràng ngay từ đầu sẽ giúp Việt Nam xây dựng một hệ thống trung tâm tài chính phù hợp, tối ưu hóa lợi thế của từng khu vực.

Với TP.HCM, TS. Trần Du Lịch, Chủ tịch Hội đồng tư vấn thực hiện Nghị quyết 98, nhấn mạnh rằng thành phố phải trở thành điểm đến của châu Á với tầm nhìn toàn cầu. Trong đó, cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ và IFC đóng vai trò đột phá, giúp kết nối nền kinh tế Việt Nam với thế giới.

Sứ mệnh của IFC không chỉ là thu hút các "cá mập" tài chính toàn cầu mà còn là bệ phóng để các tập đoàn, định chế trong nước vươn ra thị trường quốc tế, đi cùng với đó là sự phát triển mạnh mẽ của nguồn vốn, nhân lực và các yếu tố kinh tế - xã hội.

Hướng tiếp cận phù hợp để thu hút đầu tư

Theo các chuyên gia từ TheCityUK (Anh), Việt Nam nên lựa chọn mô hình IFC tầm trung hoặc kết hợp, thay vì IFC độc lập. Đây là hướng đi đòi hỏi mức độ điều chỉnh pháp lý vừa phải nhưng vẫn đủ mạnh để nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành tài chính, đồng thời phù hợp với chiến lược phát triển bền vững, như mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 và tầm nhìn đến năm 2045.

Hình thức tiếp cận kết hợp này đã được áp dụng tại một số IFC như Tashkent (Uzbekistan). Tuy nhiên, thách thức lớn của Việt Nam là làm sao cải cách toàn diện hệ thống pháp lý trong lĩnh vực tài chính, cũng như tích hợp chuyên môn trong và ngoài nước để tạo lợi thế cạnh tranh với những IFC mạnh như Hồng Kông hay Singapore.

Hiện nay, Việt Nam cũng đang từng bước triển khai mô hình tiếp cận này với IFC TP.HCM. Một số kế hoạch đã được đề xuất, như:

Thành lập Ban Chỉ đạo Trung tâm Tài chính

Lập các cơ quan quản lý chuyên biệt, gồm:

Ủy ban quản lý, điều hành, chịu trách nhiệm giám sát hoạt động IFC

Ủy ban giám sát tài chính, đảm bảo tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế và tăng cường tính minh bạch

Trung tâm Trọng tài Quốc tế thuộc IFC

Củng cố và cải tổ thị trường vốn, ngoại hối, hàng hóa và phái sinh

Phát triển cơ sở hạ tầng hiện đại nhưng không giới hạn phạm vi hoạt động IFC trong một khu vực cố định

Hợp tác quốc tế: Bài học từ Dubai

Năm 2024, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã đề xuất hợp tác với Trung tâm Tài chính Dubai (DIFC) nhằm phát triển IFC TP.HCM. Gần đây nhất, trong chuyến thăm UAE vào tháng 2/2025, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn cũng đã thúc đẩy hợp tác với World FZO – tổ chức kết nối các khu kinh tế tự do trên toàn cầu.

Dubai là một trong những IFC năng động nhất thế giới, vận hành theo mô hình IFC độc lập với hệ thống pháp lý riêng biệt nhưng vẫn kết nối chặt chẽ với các trung tâm tài chính lớn như London và Singapore. TS. Nguyễn Hoàng Hiệp nhận định, bài học từ Dubai không chỉ nằm ở cơ chế mở mà còn ở khả năng điều chỉnh linh hoạt theo từng giai đoạn, đảm bảo IFC TP.HCM có thể cạnh tranh với các trung tâm mạnh trong khu vực.

Kết nối mạng lưới IFC: "Cực nam châm" hút vốn toàn cầu

Việt Nam đang chứng tỏ khả năng vận hành một nền kinh tế mở và tận dụng chiến lược ngoại giao mềm dẻo để hội nhập sâu rộng vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Với nền tảng này, việc tham gia mạng lưới các IFC quốc tế không chỉ giúp Việt Nam thu hút đầu tư mà còn tạo điều kiện để các doanh nghiệp trong nước vươn xa.

Tuy nhiên, yếu tố then chốt vẫn là xây dựng một hệ thống pháp lý minh bạch, tôn trọng lợi ích của các bên liên quan, đồng thời đảm bảo niềm tin kinh doanh toàn diện. Đó chính là "cực nam châm" giúp các IFC Việt Nam thu hút dòng vốn, nhân lực và tài nguyên quốc tế, tạo ra lợi ích bền vững cho tất cả các bên.