#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

Thắng lợi hay ảo ảnh quyền lực?

Cuộc chiến vốn nhằm kiềm chế Iran nay lại kết thúc bằng việc Mỹ phải ngồi vào bàn đàm phán trên một khung khổ do chính Tehran soạn thảo, đánh dấu một "sai lầm chiến lược" có thể tái định hình Trung Đông trong nhiều thập kỷ.

Gần sáu tuần xung đột khép lại bằng một lệnh ngừng bắn mong manh, nhưng bức tranh hậu chiến lại không rõ ràng như những tuyên bố chiến thắng từ các bên. Trên thực tế, cục diện mới cho thấy không có bên nào đạt được mục tiêu trọn vẹn.

Iran chịu thiệt hại nặng nề về hạ tầng và kinh tế, song bộ máy quyền lực vẫn đứng vững. Không những vậy, Tehran còn củng cố vai trò tại eo biển Hormuz – tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới – qua đó nắm trong tay đòn bẩy chiến lược đối với thị trường toàn cầu.

Từ vị thế giám sát, Iran dần chuyển sang áp đặt điều kiện đối với tuyến hàng hải này. Quyền kiểm soát thực tế, dù chưa được tuyên bố chính thức, đã trở thành công cụ mặc cả trong các vòng đàm phán sắp tới.

Song song đó, mạng lưới ảnh hưởng của Tehran tại khu vực vẫn được duy trì, từ Lebanon, Iraq đến Biển Đỏ. Điều này cho thấy năng lực răn đe của Iran không bị triệt tiêu, bất chấp các đợt không kích kéo dài.

Ở chiều ngược lại, Mỹ và Israel đã gây tổn thất đáng kể cho hạ tầng quân sự và công nghiệp của Iran, nhưng không đạt được các mục tiêu cốt lõi như thay đổi chế độ, kiểm soát chương trình hạt nhân hay triệt tiêu hoàn toàn các lực lượng ủy nhiệm.

Nghịch lý của cuộc chiến nằm ở chỗ: càng gia tăng sức ép quân sự, chi phí chính trị và kinh tế đối với Washington càng lớn. Việc gián đoạn eo biển Hormuz đã tác động trực tiếp đến giá năng lượng toàn cầu, khiến hệ quả lan ngược trở lại nền kinh tế Mỹ và các đồng minh.

Trong mắt nhiều nhà quan sát, Iran giành được một dạng “chiến thắng chịu đựng” – không áp đảo nhưng đủ để giữ thế cân bằng và buộc đối thủ phải điều chỉnh chiến lược. Quan trọng hơn, Tehran đã chuyển từ thế bị động sang chủ động định hình điều kiện đàm phán.

Hiện tại, các cuộc thương lượng xoay quanh tương lai eo biển Hormuz và các điều kiện an ninh khu vực sẽ là thước đo thực chất cho kết quả cuộc chiến. Đề xuất từ phía Iran, bao gồm yêu cầu dỡ bỏ trừng phạt và duy trì quyền kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược, đang đặt Mỹ vào thế khó.

Trong khi đó, Israel tỏ ra thận trọng hơn, thừa nhận các mục tiêu dài hạn vẫn chưa hoàn tất. Những tuyên bố “chiến thắng” vì thế mang nhiều tính chính trị hơn là phản ánh thực tế trên chiến trường.

Cục diện hiện tại cho thấy một kết luận không dễ chấp nhận: không có chiến thắng tuyệt đối. Thay vào đó là một trạng thái cân bằng mới, nơi mọi bên đều đạt được một phần mục tiêu, nhưng cũng phải gánh chịu những hệ quả lâu dài.