Tài xế công nghệ cần một luật chơi mới?

Khi tài xế không được xem là người lao động nhưng cũng khó có khả năng thương lượng như một đối tác kinh doanh độc lập, khoảng trống pháp lý đang trở thành điểm nghẽn của kinh tế nền tảng.

Dự thảo quy định mới về hoạt động gọi xe công nghệ sẽ thay đổi cơ cấu chi phí và mô hình kinh doanh của các nền tảng như Grab, với những tác động tài chính cần được nhà đầu tư theo dõi.

Bộ Giao thông Vận tải đang hoàn thiện dự thảo quy định về hoạt động vận tải hành khách bằng xe ô tô kinh doanh theo nhu cầu, nhằm bảo vệ quyền lợi tài xế công nghệ. Dự thảo yêu cầu các sàn nền tảng cải thiện điều kiện làm việc, bao gồm tỷ lệ hoa hồng hợp lý, bảo hiểm, và quyền lợi xã hội cho tài xế. Các quy định này được xem là bước cân bằng lợi ích giữa công ty công nghệ và người lao động.

Nếu các quy định được thực thi, chi phí hoạt động của Grab và các sàn tương tự sẽ tăng đáng kể. Theo phân tích, nếu tỷ lệ hoa hồng được điều chỉnh và chi phí bảo hiểm cũng như phúc lợi tài xế tăng thêm, tổng chi phí hoạt động có thể chịu áp lực tăng. Điều này có thể ảnh hưởng đến biên lợi nhuận của nền tảng trong giai đoạn 2024-2025, tùy thuộc vào cách các công ty này truyền tải chi phí và tối ưu hóa hoạt động.

Grab là tâm điểm của thay đổi này. Ngành bảo hiểm sẽ hưởng lợi từ nhu cầu bảo hiểm tài xế tăng, trong khi các công ty cung cấp dịch vụ quản lý nhân sự và công nghệ HR có thể được tuyển dụng để tuân thủ quy định mới. Các nền tảng gọi xe khác hoạt động tại Việt Nam cũng sẽ phải điều chỉnh mô hình kinh doanh.

Liệu Grab có thể truyền tải chi phí tăng cho người dùng thông qua tăng giá cước mà không làm giảm nhu cầu? Hay chiến lược của công ty sẽ tập trung vào tối ưu hóa quy trình để giảm chi phí vận hành khác? Ngoài ra, quy định này có thể tạo cơ hội cho các nền tảng địa phương cạnh tranh tốt hơn với Grab hay không? Những câu hỏi này sẽ quyết định tác động thực tế đến lợi nhuận dài hạn.