Tại sao nên học từ sai lầm của người khác?

Có những bài học chúng ta phải tự trải qua mới thực sự thấm. Nhưng cũng có những sai lầm mà theo tôi: Không nhất thiết phải tự mình trả giá mới chịu học.

Nếu một người đi trước đã mất vài năm để nhận ra một quyết định sai, tại sao chúng ta không thể dùng kinh nghiệm đó để rút ngắn con đường của mình?

Trong công việc cũng vậy.

Một doanh nghiệp thất bại vì quản trị dòng tiền kém.

Một người quản lý mất nhân viên giỏi vì không biết lắng nghe.

Một chiến dịch Marketing thất bại vì hiểu sai khách hàng.

Một người trẻ lựa chọn nghề nghiệp không phù hợp vì chạy theo kỳ vọng của người khác.

Nếu chịu quan sát, phía sau mỗi thất bại đều có thể có một bài học mà chúng ta không cần phải tự trả học phí lần nữa.

Tuy nhiên, học từ sai lầm của người khác không có nghĩa là sao chép kết luận của họ.

Bởi hoàn cảnh mỗi người khác nhau.

Điều quan trọng là học cách đặt câu hỏi:

Họ đã quyết định điều gì?

Tại sao lúc đó họ lại quyết định như vậy?

Họ đã bỏ qua tín hiệu nào?

Hậu quả đến từ quyết định hay từ hoàn cảnh?

Nếu đặt mình vào tình huống đó, tôi sẽ làm gì khác?

Đây cũng là điều tôi thấy rất thú vị khi học về tâm lý con người.

Chúng ta thường dễ nhìn thấy sai lầm của người khác, nhưng lại khó nhận ra khi chính mình đang lặp lại nó.

Bởi con người có thể bị ảnh hưởng bởi cảm xúc, thói quen, niềm tin sẵn có và những thiên kiến trong cách suy nghĩ.

Vì vậy, câu chuyện của người khác đôi khi giống như một tấm gương.

Nó giúp chúng ta nhìn thấy những điểm mù của chính mình trước khi phải trả giá bằng trải nghiệm thật.

Tôi nghĩ trưởng thành không phải là:

“Tôi phải tự mình trải qua tất cả.”

Mà còn là khả năng:

Học từ trải nghiệm của mình.

Học từ trải nghiệm của người khác.

Và đủ tỉnh táo để không lặp lại những sai lầm đã có người từng cảnh báo.

Cuộc đời quá ngắn để chúng ta tự mình phạm hết mọi sai lầm mới chịu trưởng thành.

Có những bài học mình trả học phí bằng trải nghiệm.

Nhưng cũng có những bài học, chỉ cần biết quan sát và lắng nghe, người khác đã trả học phí giúp mình rồi.