#Tài chính

24HMONEY đã kiểm duyệt

Tài sản số cần một hàng rào dữ liệu

Khi giá trị doanh nghiệp ngày càng nằm trong dữ liệu, phần mềm và quyền kiểm soát hệ thống, ranh giới giữa “tài sản được trưng dụng” và “thông tin được tiếp cận” trở thành điểm cần làm rõ.

Dự thảo Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản sửa đổi đề xuất bổ sung hạ tầng viễn thông, hạ tầng thông tin, hạ tầng số và tài sản số vào nhóm tài sản có thể trưng dụng. Đây là các loại tài sản chưa từng được áp dụng cơ chế này tại Việt Nam. 

Điểm đáng chú ý nằm ở đặc tính của tài sản số. Một hệ thống máy chủ, nền tảng điện toán hay hạ tầng dữ liệu không chỉ có giá trị ở thiết bị vật lý mà còn gắn với dữ liệu, phần mềm, quyền quản trị và bí mật kỹ thuật.

Vì vậy, việc trưng dụng một hệ thống không mặc nhiên đồng nghĩa với quyền truy cập toàn bộ dữ liệu được lưu trữ trên đó. Cơ quan sử dụng cũng không đương nhiên có quyền sao chép mã nguồn, khai thác dữ liệu hoặc tiếp cận bí quyết công nghệ của doanh nghiệp. 

Với doanh nghiệp viễn thông, trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây hay nền tảng số, một thay đổi về quyền quản trị có thể tác động vượt ra ngoài tài sản bị trưng dụng. Các hệ thống có tính liên thông cao, nên việc thay đổi cấu hình hoặc phương thức vận hành tại một điểm có thể ảnh hưởng tới nhiều dịch vụ khác.

Dự thảo vì thế đặt ra yêu cầu phân biệt giữa tài sản, hạ tầng với dữ liệu nằm trong hoặc truyền qua tài sản đó; đồng thời tách quyền sở hữu trí tuệ, quyền quản trị và bí mật công nghệ. 

Một vấn đề khác là khả năng “hoàn trả” tài sản số. Không phải mọi tài sản số đều có thể sử dụng tạm thời rồi khôi phục nguyên trạng. Một số hoạt động chuyển giao hoặc thay đổi quyền kiểm soát có thể tạo ra trạng thái khó đảo ngược.

Về phía doanh nghiệp, điều này khiến khung pháp lý không chỉ liên quan tới quyền sở hữu tài sản mà còn tác động đến quản trị dữ liệu, an ninh hệ thống và bảo vệ tài sản trí tuệ.