Sức ép tuân thủ khiến doanh nghiệp nhỏ gặp khó?

Trên các số liệu về tình hình doanh nghiệp 2025, dù số DN thành lập mới vẫn vượt trội hơn số DN giải thể, nhưng tốc độ tăng của DN giải thể cho thấy một giai đoạn thanh lọc khắc nghiệt.

Cụ thể:

Trước hết để khách quan ta cũng xem xét tới số doanh nghiệp thành lập mới, thì:

- Xu hướng chung của 10 năm qua là số doanh nghiệp thành lập mới (màu xanh) duy trì ở mức tương đối ổn định trong khoảng 20.000 – 40.000 DN/quý

- Tuy nhiên riêng năm 2025, trong 2 quý cuối năm có tăng trưởng mạnh hơn bình thường với đạt > 50.000 DN

=> Phản ánh tăng trưởng mạnh

Tuy nhiên gieo hy vọng cho người này, nhưng cũng là nỗi buồn mất đi việc kinh doanh của người khác:

- Số lượng doanh nghiệp hoàn tất giải thể (màu đỏ) tăng vọt lên mức 13.603 DN, cao nhất trong toàn bộ chu kỳ.

- Số trên là bất thường bởi vì trong 10 năm qua, kể cả giai đoạn Covid thì đa số sẽ tạm dừng chứ không chấm dứt hoạt động, và trung bình khoảng 5000 DN/quý. Tức riêng Q4/2025 đã gấp 2,6 lần trung bình.

Lý giải cho sự đóng cửa đồng loạt này, mình thấy có mấy nguyên nhân:

1) VỀ ĐIỀU KIỆN KINH DOANH KHÓ KHĂN:

Vấn đề này đã trao đổi trong nhiều post và nhiều bài khác phân tích. Quan điểm của mình thì luôn có khó khăn và cơ hội nên mình không kể thêm mà để sang nguyên nhân sau số 2.

2) HỆ QUẢ TRỰC TIẾP CỦA VIỆC SIẾT CHẶT KIỂM SOÁT THUẾ VÀ RÀ SOÁT PHÁP LÝ (Suy nghĩ cá nhân)

- Năm 2025 vừa qua Thuế và cơ quan bộ Tài chính đẩy mạnh số hóa và liên thông dữ liệu. Các DN không kê khai, không hoàn tất thủ tục pháp lý tuân thủ đều được “cảnh báo” rơi vào diện theo dõi rủi ro cao.

- Các quy định về hóa đơn điện tử và các thông điệp thanh tra gắt gao, các án điểm về *rốn *huế hay lẩn tránh doanh thu => Tất cả làm giảm các hoạt động ngầm, khiến các DN “ma” cũng lo ngại khi duy trì hoạt động ảo => Dẫn đến việc rút lui , hoặc dừng làm sạch hệ thái.

- Các án điểm về vệ sinh an toàn thực phẩm, nguồn gốc xuất xứ, ô nhiễm môi trường hay đánh thuế chắt chẽ hơn khiến không ít doanh nghiệp trước nay hoặc là đang vi phạm hoặc đang trong vùng “xám” đều thấy bất an => Đóng cửa.

Áp lực tuân thủ là xu hướng tất yếu trong quá trình xây dựng môi trường kinh doanh bền vững nhưng nhìn chung đang gây áp lực ngắn hạn cho khu vực doanh nghiệp nhỏ.

Cre: Trương Đắc Nguyên