Sự "biến mất" của nhóm cổ phiếu dẫn dắt thị trường

Bóng ma xung đột địa chính trị và áp lực tỷ giá đang buộc dòng tiền tổng thể phải co cụm, nhường sân chơi lại cho những cuộc săn lùng cơ hội đơn lẻ mang tính chất phòng thủ.

Sau giai đoạn biến động mạnh bởi xung đột Trung Đông, thị trường chứng khoán Việt Nam đã có nhịp phục hồi đáng kể từ vùng đáy cuối tháng 3/2026. Tuy nhiên, phía sau đà tăng này là một bức tranh thận trọng hơn nhiều so với các chu kỳ trước.

Các chuyên gia đánh giá thị trường đang bước vào thời kỳ “chọn lọc dòng tiền”, nơi cơ hội không còn trải đều mà tập trung vào từng nhóm ngành và từng doanh nghiệp cụ thể.

Từ vùng đỉnh gần nhất đến đáy điều chỉnh, VN-Index từng giảm khoảng 16,4%. Trong khi đó, Midcap và Smallcap lao dốc mạnh hơn nhiều, có giai đoạn mất lần lượt hơn 23% và 41%.

Đà giảm diễn ra trên diện rộng khi hầu hết nhóm ngành đều điều chỉnh mạnh, mức chiết khấu trung bình khoảng 26%. Quá trình đi xuống bắt đầu từ cuối quý III/2025 và chỉ chững lại khi VN-Index tạo đáy quanh vùng 1.590 điểm vào cuối tháng 3 năm nay.

Từ vùng đáy đó, thị trường đã hồi phục khoảng 18%, chủ yếu nhờ lực kéo từ nhóm vốn hóa lớn. Nổi bật nhất là bất động sản khi nhiều cổ phiếu bật tăng mạnh, đặc biệt VIC và VHM trở thành tâm điểm hút dòng tiền.

Dù vậy, giới phân tích cho rằng nhịp hồi hiện tại chưa phản ánh một chu kỳ tăng trưởng bền vững trên diện rộng.

Theo các chuyên gia, điểm khác biệt lớn nhất của năm 2026 là dòng tiền sẽ không còn “đánh đồng cả thị trường” như trước. Khi tỷ lệ dư nợ tín dụng/GDP đã lên mức cao, dòng vốn buộc phải chọn lọc kỹ hơn, ưu tiên những lĩnh vực có khả năng tăng trưởng thực chất như công nghệ, sản xuất, hạ tầng, ngân hàng và các tập đoàn tư nhân lớn.

Một số cổ phiếu ngân hàng và doanh nghiệp đầu ngành vẫn được đánh giá còn dư địa hút tiền nhờ hưởng lợi từ tăng trưởng tín dụng và khả năng duy trì lợi nhuận ổn định.

Tuy nhiên, thanh khoản thị trường hiện chỉ dao động quanh 20.000-22.000 tỷ đồng mỗi phiên — thấp hơn đáng kể so với những giai đoạn hình thành sóng tăng mạnh trước đây. Điều này cho thấy dòng tiền lớn vẫn chưa thực sự quay lại.

Không chỉ dòng tiền dè dặt, triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp cũng bắt đầu xuất hiện dấu hiệu giảm tốc sau giai đoạn phục hồi mạnh 2024-2025.

Các chuyên gia cảnh báo áp lực từ môi trường bên ngoài như xung đột địa chính trị, tỷ giá và biến động kinh tế toàn cầu có thể ảnh hưởng rõ hơn tới kết quả kinh doanh từ quý II/2026 trở đi.

Nhiều doanh nghiệp phi tài chính đã bắt đầu xây dựng kế hoạch kinh doanh thận trọng hơn, trong khi nhóm tài chính cũng không còn duy trì tốc độ tăng trưởng quá cao như trước.

Điều đáng chú ý nhất là thị trường hiện chưa xuất hiện nhóm ngành nào đủ hội tụ ba yếu tố quan trọng gồm tăng trưởng lợi nhuận mạnh, định giá hấp dẫn và khả năng hút dòng tiền lớn để trở thành “đầu tàu” dẫn dắt VN-Index.

Trong bối cảnh đó, cơ hội đầu tư đang dịch chuyển sang những câu chuyện mang tính riêng lẻ như IPO, thoái vốn Nhà nước, tái cấu trúc doanh nghiệp hoặc các công ty sở hữu câu chuyện tăng trưởng độc lập.

Theo giới phân tích, giai đoạn sắp tới sẽ là cuộc chơi của khả năng chọn đúng cổ phiếu thay vì chạy theo hiệu ứng đám đông. Thời kỳ “mua gì cũng tăng” có thể đã lùi lại phía sau.