Sinh trắc học thành mục tiêu mới của tội phạm số

Công an cảnh báo tội phạm công nghệ cao đang khai thác hình ảnh khuôn mặt, Deepfake và phần mềm can thiệp thiết bị để tìm cách vượt qua xác thực sinh trắc học. Rủi ro không chỉ nằm ở quyền riêng tư mà còn liên quan trực tiếp đến tài khoản ngân hàng và hệ sinh thái tài chính số.

Một chuyên án tại Thanh Hóa cho thấy nhóm tội phạm đã sử dụng công cụ can thiệp camera để đưa hình ảnh có sẵn thay cho khuôn mặt thật khi ngân hàng yêu cầu xác thực. Hơn 1.000 tài khoản ngân hàng đã bị thu thập, mua bán trong khoảng tháng 9/2025 đến tháng 6/2026.

Sinh trắc học thành mục tiêu mới của tội phạm số

Sinh trắc học đang trở thành một lớp bảo vệ quan trọng trong ngân hàng số. Tuy nhiên, cảnh báo mới từ Công an tỉnh Tây Ninh cho thấy chính dữ liệu khuôn mặt cũng đang trở thành mục tiêu của tội phạm công nghệ cao. Các đối tượng có thể khai thác hình ảnh, video công khai trên mạng xã hội để tạo Deepfake, giả mạo danh tính hoặc tìm cách vượt qua quy trình xác minh.

Đáng chú ý hơn, rủi ro đã chuyển từ giả mạo con người sang can thiệp trực tiếp vào thiết bị. Trong chuyên án tại Thanh Hóa, cơ quan công an phát hiện công cụ có khả năng điều hướng camera điện thoại, chặn camera thật và thay thế bằng ảnh chân dung có sẵn để tìm cách vượt xác thực khuôn mặt. Từ tháng 9/2025 đến tháng 6/2026, nhóm này đã thu thập, tàng trữ, mua bán hơn 1.000 tài khoản ngân hàng, thu lợi bất chính hàng tỷ đồng.

Một vụ án khác tại Quảng Ninh cũng cho thấy thủ đoạn tương tự. Cơ quan điều tra xác định một đối tượng đã mua 27 tài khoản thanh toán với giá 1-1,5 triệu đồng/tài khoản/tháng, sau đó bán lại với giá khoảng 2 triệu đồng/tài khoản/tháng và sử dụng phần mềm can thiệp xác thực khuôn mặt.

Với ngành ngân hàng, đây là bài toán đáng chú ý khi giao dịch số ngày càng mở rộng. Ngân hàng Nhà nước đã yêu cầu các tổ chức tín dụng triển khai xác thực sinh trắc học và kết nối dữ liệu để tăng khả năng nhận diện chính chủ. Nhưng khi công nghệ giả mạo phát triển, một lớp xác thực đơn lẻ khó có thể trở thành hàng rào tuyệt đối.

Tác động cũng lan sang các doanh nghiệp công nghệ, fintech và thanh toán điện tử. Chi phí đầu tư cho thuật toán nhận diện, phát hiện Deepfake, chống giả lập camera và giám sát giao dịch có thể tiếp tục tăng. Đổi lại, năng lực bảo mật trở thành một phần quan trọng của chất lượng dịch vụ tài chính số.

Bộ Công an cũng cảnh báo tội phạm đang kết hợp AI, Deepfake, DeepVoice, mạng xã hội, ngân hàng số và thanh toán điện tử để tạo các kịch bản lừa đảo ngày càng tinh vi.