Siêu lợi nhuận từ bẫy "đặc sản"

Vụ án khởi tố thương hiệu Hải SapaTV về hành vi "Lừa dối khách hàng" phơi bày sự chênh lệch khổng lồ giữa giá vốn nguyên liệu nhập khẩu và giá bán nhãn gắn mỡ "đặc sản". Bối cảnh thực phẩm bán lẻ qua mạng xã hội bùng nổ đang đặt ra bài toán về tính minh bạch chuỗi cung ứng và rủi ro tổn hại uy tín ngành.

Vụ lừa dối khách hàng của Vũ Hoàng Hải phơi bày những rủi ro khi thông tin nguồn nguyên liệu không được công khai rõ ràng, ảnh hưởng đến quyền lợi người tiêu dùng và cạnh tranh công bằng trong thị trường thực phẩm chế biến.

Vũ Hoàng Hải bị khởi tố về hành vi lừa dối khách hàng khi sử dụng thịt trâu đông lạnh nhập khẩu từ Ấn Độ nhưng quảng bá trên mạng xã hội là thịt trâu sấy khô đặc sản Tây Bắc với logo Hải SapaTV. Sự kiện này phản ánh vấn đề rộng hơn về truy xuất nguồn gốc hàng hóa và quyền được biết của người tiêu dùng trong thương mại điện tử. Theo Phó Viện trưởng Viện Kỹ thuật Chống hàng giả Nguyễn Thị Thu Hoài, vấn đề cốt lõi không phải sử dụng nguyên liệu nhập khẩu mà là cách sản phẩm được giới thiệu có phản ánh đúng bản chất hàng hóa hay không.

Sự nhập nhèm trong thông tin nguồn gốc tạo ra tác động kép. Người tiêu dùng có thể bỏ tiền cho một giá trị mà họ tưởng mình nhận được nhưng thực tế khác. Đồng thời, các doanh nghiệp thực sự đầu tư vào vùng nguyên liệu, chất lượng và xây dựng thương hiệu đặc sản chịu bất lợi trong cạnh tranh với những sản phẩm có cấu trúc chi phí khác nhưng được quảng bá sai lệch. Đây chính là chi phí ẩn của sự thiếu minh bạch.

Bà Nguyễn Thị Thu Hoài nhấn mạnh cần phân biệt rõ nơi chế biến không đồng nghĩa với nguồn gốc nguyên liệu. Một sản phẩm có thể được chế biến tại Tây Bắc theo phương pháp đặc trưng địa phương nhưng nguyên liệu từ nơi khác. Tên gọi gắn với địa phương chưa đủ để kết luận về nguồn nguyên liệu. Điều quan trọng là tổng thể thông tin mà người mua nhận được từ tên sản phẩm, hình ảnh, lời giới thiệu đến nội dung quảng cáo phải phản ánh đúng thực tế.

Với những sản phẩm quảng bá là đặc sản, giá trị không chỉ đến từ cách chế biến mà còn gắn với vùng nguyên liệu, uy tín người sản xuất và danh tiếng được gây dựng qua thời gian. Khi sản phẩm khai thác hình ảnh, danh tiếng của đặc sản vùng miền nhưng nguồn nguyên liệu không được thông tin đủ rõ, người mua có thể hình dung sai về giá trị thực của hàng hóa. Theo bà Hoài, khi thực phẩm đặc sản ngày càng được bán qua mạng xã hội và nền tảng trực tuyến, yêu cầu về truy xuất nguồn gốc cần được đặt đúng mức để người mua có cơ sở lựa chọn.

Bà Nguyễn Thị Thu Hoài nhấn mạnh thị trường hoàn toàn có chỗ cho sản phẩm sử dụng nguyên liệu nhập khẩu cũng như sản phẩm gắn với nguồn nguyên liệu địa phương. Điều quan trọng là mỗi sản phẩm phải được giới thiệu đúng với những giá trị thực sự mà nó có. Sự minh bạch chính là cách tốt nhất để bảo vệ người tiêu dùng và bảo vệ những doanh nghiệp làm đặc sản một cách nghiêm túc.