Sếp Geely cảnh báo khủng hoảng chi phí thay pin xe điện cũ

Ông Lý Thư Phúc lo ngại việc thay thế pin đắt đỏ có thể khiến nhiều ôtô điện cũ dù còn tốt vẫn bị loại bỏ vì thiếu kinh tế.

Tỷ phú Li Shufu (Lý Thư Phúc), nhà sáng lập tập đoàn Geely, vừa đưa ra cảnh báo về cuộc khủng hoảng tuổi thọ pin xe điện khi đội xe tại Trung Quốc ngày càng già đi. Theo ông, chi phí sửa chữa hoặc thay mới bộ pin quá cao có thể khiến những chiếc ôtô điện cũ - dù vẫn hoạt động tốt - trở nên không còn hiệu quả về mặt kinh tế để tiếp tục duy trì.

Phát biểu cùng ông William Li (Lý Bân), nhà sáng lập kiêm CEO hãng xe Nio tại Hội nghị Internet Thế giới 2026 ở Ô Trấn ngày 5/11, nhà sáng lập Geely cho biết vấn đề này chưa bùng phát trên quy mô lớn chỉ vì thị trường xe điện Trung Quốc vẫn còn tương đối trẻ.

Cuộc thảo luận diễn ra trong bối cảnh Geely và Nio đang đẩy mạnh hợp tác trong lĩnh vực đổi pin. Theo thỏa thuận công bố ngày 28/9, Geely đồng ý chuyển nhượng toàn bộ mảng kinh doanh Yiyi Power cùng 640 triệu nhân dân tệ (khoảng 96 triệu USD) tiền mặt để lấy 30% cổ phần tại Nio Power, tùy thuộc vào sự phê duyệt của cơ quan quản lý.

Sếp Geely cảnh báo khủng hoảng chi phí thay pin xe điện cũ

Thách thức tuổi thọ pin trên xe điện cũ

Nhìn nhận vấn đề dưới góc độ vòng đời 15 năm của một chiếc ôtô, CEO Nio William Li đặt câu hỏi: Chuyện gì sẽ xảy ra khi xe chạy được 10 năm hoặc 200.000 km nhưng vẫn còn 5-6 năm khả năng sử dụng? Sự suy giảm dung lượng pin chắc chắn sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng vận hành và giá trị bán lại của xe.

Theo chính sách hỗ trợ xe năng lượng mới giai đoạn 2016-2020 của Trung Quốc ban hành năm 2015, các nhà sản xuất nhận trợ cấp từ ngân sách trung ương bắt buộc phải bảo hành ít nhất 8 năm hoặc 120.000 km cho pin và các bộ phận cốt lõi.

Đến ngày 1/7/2026, tiêu chuẩn quốc gia khuyến nghị chính thức có hiệu lực, quy định chi tiết về độ bền và phương pháp thử nghiệm pin cho xe tải nhẹ và xe con.

Tiêu chuẩn này yêu cầu mức duy trì dung lượng khả dụng (SOCE) tối thiểu đạt 82% sau 5 năm hoặc 100.000 km; 75% sau 8 năm hoặc 160.000 km; và 70% sau 10 năm hoặc 200.000 km. Đối với xe thuần điện có quãng đường di chuyển dưới 220 km mỗi lần sạc, các mức tương ứng là 80%, 72% và 67%. Đây là bộ chuẩn độ bền kỹ thuật chứ không phải quy định gia hạn bảo hành bắt buộc.

Tiêu chuẩn mới cũng quy định độ lệch giữa dung lượng hiển thị trên màn hình xe và thực tế không được vượt quá 5%.

Hệ lụy của việc giảm dung lượng pin đã tác động rõ rệt đến thị trường xe cũ. Trích dẫn dữ liệu từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), trang Rest of World cho biết khoảng 80% đại lý xe cũ tại Trung Quốc từ chối thu mua xe thuần điện đã sử dụng trên 5 năm, chủ yếu lo ngại rủi ro chất lượng pin và chi phí thay thế. Dữ liệu từ Hiệp hội đại lý ôtô Trung Quốc cũng cho thấy một chiếc xe điện 3 năm tuổi hiện chỉ giữ được khoảng 45% giá trị ban đầu, giảm mạnh so với mức 55% ghi nhận năm 2023.

Sửa chữa pin vẫn là bài toán tốn kém

Người sáng lập Geely cũng hoài nghi về tính kinh tế của giải pháp tháo dỡ và tái chế các bộ pin hiện có thay vì thay mới toàn bộ.

Tờ Yicai dẫn lời một kỹ sư tại trung tâm dịch vụ của CATL ở Thượng Hải cho biết, chi phí thay trọn bộ pin đắt tiền thường rơi vào khoảng 100.000 nhân dân tệ (khoảng 14.980 USD). Trong khi đó, giải pháp sửa chữa tại trung tâm dao động 10.000-20.000 nhân dân tệ (khoảng 1.500-3.000 USD). Mặc dù vậy, đây chỉ là mức giá tham khảo tại đại lý của CATL và chỉ áp dụng cho pin của hãng này, không phải khung giá chung cho toàn thị trường.

Chi phí sửa chữa phụ thuộc rất lớn vào kết cấu của bộ pin. Thiết kế Cell-to-Pack (CTP) giúp bỏ qua các module truyền thống để tối ưu khoảng trống, nhưng lại khiến việc tháo dỡ và thay thế từng cell pin lẻ trở nên vô cùng phức tạp.

Quá trình can thiệp kỹ thuật đòi hỏi xử lý nghiêm ngặt hệ thống làm mát, đường điện và lớp seal niêm phong để không làm mất an toàn cháy nổ. Đồng thời, các cell pin mới thay thế bắt buộc phải đồng bộ hoàn toàn về dung lượng, điện áp và điện trở trong với phần pin còn lại.

Do đó, việc sửa chữa pin có khả thi về mặt chi phí hay không vẫn phụ thuộc vào thiết kế bộ bộ pin, mức độ hư hỏng và nguồn linh kiện thay thế phù hợp.