Sau Trung Quốc, Ấn Độ, Nga bắt tay Iran: Liên minh dầu mỏ mới thách thức lệnh trừng phạt của Mỹ

Trong bối cảnh cùng chịu sức ép trừng phạt từ Mỹ và phương Tây, Nga và Iran đang tăng tốc hợp tác sâu rộng trong lĩnh vực dầu khí và năng lượng hạt nhân. Những thỏa thuận mới không chỉ giúp hai quốc gia củng cố nền kinh tế mà còn có thể định hình lại cán cân năng lượng toàn cầu trong những năm tới.

Nga tăng tốc đầu tư vào các mỏ dầu chiến lược tại Iran

Trong tuần này, Bộ trưởng Năng lượng Nga Sergei Tsivilev đã dẫn đầu phái đoàn cấp cao tới Tehran, tiến hành các cuộc làm việc quan trọng với Bộ trưởng Dầu mỏ Iran Mohsen Paknejad. Trọng tâm của các cuộc thảo luận là mở rộng hợp tác phát triển các mỏ dầu và thúc đẩy các dự án năng lượng song phương.

Theo thông tin từ phía Iran, các công ty Nga hiện đang tham gia phát triển tổng cộng 7 mỏ dầu tại quốc gia này thông qua bốn hợp đồng lớn đã được ký kết. Một số dự án đã bước vào giai đoạn khai thác thương mại, mang lại sản lượng thực tế cho thị trường.

Ông Mostafa Barzegar, quan chức cấp cao thuộc Bộ Dầu mỏ Iran, cho biết phần sản lượng từ các mỏ do Nga tham gia hiện chiếm khoảng 6% tổng sản lượng dầu quốc gia. Con số này được kỳ vọng sẽ tăng lên 12% trong vài năm tới, đồng nghĩa với việc vai trò của Nga trong ngành năng lượng Iran có thể tăng gấp đôi.

Giới chức Tehran đánh giá, hợp tác dầu khí đang trở thành một trụ cột chiến lược trong quan hệ song phương, đặc biệt khi cả hai quốc gia đều đang tìm cách giảm phụ thuộc vào các hệ thống tài chính và thương mại do phương Tây kiểm soát.

Hợp tác mở rộng sang điện hạt nhân và khí đốt

Không chỉ dừng lại ở dầu mỏ, Nga và Iran còn ký kết bản ghi nhớ trị giá khoảng 25 tỷ USD nhằm xây dựng các nhà máy điện hạt nhân mới tại khu vực Sirik, miền Nam Iran. Hai bên cũng tiếp tục triển khai các tổ máy số 2 và số 3 tại Nhà máy điện hạt nhân Bushehr, một trong những dự án năng lượng hạt nhân quan trọng nhất của Iran.

Song song đó, một nhóm công tác chung đang được thành lập để nghiên cứu khả năng xây dựng thêm các tổ máy hạt nhân mới, với kết luận dự kiến được đưa ra trong vòng ba tháng tới.

Ở lĩnh vực khí đốt, Iran đang ghi nhận mức sản lượng khai thác nội địa cao kỷ lục. Riêng mỏ South Pars – mỏ khí lớn nhất thế giới – hiện đạt sản lượng khoảng 730 triệu m³ mỗi ngày. Tuy nhiên, quốc gia Trung Đông này vẫn đối mặt với tình trạng mất cân đối cung cầu mang tính mùa vụ, đặc biệt trong mùa đông khi nhu cầu tiêu thụ tăng mạnh.

Do đó, Tehran đang cân nhắc nhập khẩu khí đốt từ Nga nhằm đảm bảo nguồn cung ổn định. Theo các quan chức Iran, các cuộc đàm phán về việc nhập khẩu khí đốt từ Nga về cơ bản đã hoàn tất, chỉ còn một số điều khoản kỹ thuật cuối cùng cần được thống nhất.

Liên minh năng lượng mới nổi giữa áp lực trừng phạt

Việc Nga đẩy mạnh đầu tư vào ngành năng lượng Iran diễn ra trong bối cảnh cả hai quốc gia đều chịu các lệnh trừng phạt nghiêm ngặt từ Mỹ và các đồng minh phương Tây. Những hạn chế này đã khiến Nga và Iran buộc phải tìm kiếm các đối tác thay thế và xây dựng các liên minh kinh tế mới.

Các chuyên gia nhận định, sự hợp tác sâu rộng này không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn có tác động lớn về mặt địa chính trị. Nga có thể mở rộng ảnh hưởng tại Trung Đông, trong khi Iran có thêm nguồn lực tài chính và công nghệ để duy trì sản lượng năng lượng.

Đồng thời, việc hai quốc gia phối hợp phát triển dầu khí và năng lượng hạt nhân có thể giúp họ giảm thiểu tác động từ các lệnh trừng phạt, đồng thời tạo ra một hệ sinh thái năng lượng độc lập hơn với phương Tây.

Tác động tiềm tàng tới thị trường năng lượng toàn cầu

Nếu các dự án hiện tại được triển khai đúng tiến độ, Nga có thể gia tăng đáng kể sự hiện diện trong ngành năng lượng Iran, qua đó củng cố vị thế là một trong những cường quốc năng lượng hàng đầu thế giới.

Trong khi đó, Iran sẽ được hưởng lợi từ nguồn vốn đầu tư, công nghệ và kinh nghiệm khai thác của Nga, giúp duy trì sản lượng ổn định và nâng cao khả năng chống chịu trước các biến động kinh tế và chính trị.

Sự hợp tác này cũng phản ánh xu hướng các quốc gia chịu trừng phạt đang tìm cách liên kết chặt chẽ hơn để duy trì tăng trưởng kinh tế và đảm bảo an ninh năng lượng, trong bối cảnh môi trường địa chính trị toàn cầu ngày càng phức tạp và phân cực.