Rủi ro địa chính trị: Nhà đầu tư "biến hóa" ra sao?

Giữa vòng xoáy bất ổn địa chính trị Trung Đông, cùng gánh nặng lạm phát, tỷ giá và nguy cơ thuế quan, thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước những phép thử cam go. Thay vì phí hoài công sức vào việc dự đoán diễn biến thị trường vốn khó lường, giới đầu tư cần chuyển trọng tâm sang việc sàng lọc cổ phiếu chất lượng – chìa khóa sinh tồn và phát triển bền vững trong bối cảnh vĩ mô đầy thách thức.

Sau chuỗi ngày rung lắc vì căng thẳng Trung Đông, thị trường chứng khoán Việt Nam đã khép lại phiên giao dịch 18/6 trong sắc xanh, đánh dấu ba phiên hồi phục liên tiếp. VN-Index tăng thêm 4,55 điểm, lên 1.330,54 điểm, nâng tổng mức tăng ba phiên qua lên hơn 22 điểm. Tuy nhiên, phía sau đà hồi phục kỹ thuật ấy vẫn là một loạt bất ổn mang tên: xung đột vũ trang, giá dầu, lạm phát và rủi ro chính sách toàn cầu.

Thị trường bừng dậy – nhưng chưa bền

Xung đột giữa Israel và Iran đã khiến tâm lý giới đầu tư toàn cầu chao đảo trong tuần trước, khi lo ngại về sự leo thang quân sự làm gián đoạn chuỗi cung ứng, kéo giá dầu tăng và gây áp lực lên lạm phát toàn cầu. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Việt Đức – Giám đốc Kinh doanh Số tại Chứng khoán VPBank – các dữ liệu lịch sử cho thấy, những xung đột địa chính trị không có sự tham gia trực tiếp của Mỹ thường chỉ ảnh hưởng ngắn hạn đến thị trường tài chính.

“Với các sự kiện tương tự trong 50 năm qua, thị trường chỉ điều chỉnh mạnh nếu Mỹ nhập cuộc. Còn nếu xung đột vẫn gói gọn tại khu vực Trung Đông như hiện nay, thì tác động chủ yếu chỉ giới hạn trong giá dầu và lĩnh vực năng lượng”, ông Đức phân tích.

Trong khi đó, giá dầu Brent hiện vẫn dao động trong ngưỡng 72–75 USD/thùng, thấp hơn mức trung bình của năm 2024. Theo giới chuyên gia, chỉ khi dầu vượt mốc 90 USD/thùng, áp lực lạm phát mới trở nên rõ ràng. Tạm thời, rủi ro vẫn ở mức kiểm soát, nhưng thị trường cần thêm thời gian để đánh giá toàn diện tác động lên tỷ giá, lạm phát và dòng vốn quốc tế, đặc biệt trong bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ – Trung và rủi ro thuế quan vẫn hiện hữu.

Chiến lược đầu tư: Ngưng “đoán đỉnh bắt đáy”, quay về giá trị cốt lõi

Thị trường hiện chưa xác lập xu hướng rõ ràng, khiến các dự báo trở nên kém chính xác. Trong bối cảnh đó, giới phân tích đồng thuận khuyến nghị: thay vì chạy theo nhịp thị trường, nhà đầu tư nên tập trung vào chọn lọc cổ phiếu có nền tảng vững chắc.

Ông Đức cho rằng khả năng VN-Index đã tạo đáy là 60–65%, và dù còn rủi ro, thị trường vẫn đang kiểm định lại vùng 1.330 điểm. Nhà đầu tư nên tận dụng các nhịp điều chỉnh để giải ngân từng phần, tránh “đu đỉnh” trong các phiên tăng nóng. Nếu thị trường phá vỡ các ngưỡng MA50 và MA200, có thể hạ tỷ trọng cổ phiếu xuống dưới 70% danh mục. Còn trong kịch bản tích cực, nên duy trì tỷ trọng ở mức 70% cổ phiếu, 30% tiền mặt, chờ tín hiệu rõ ràng hơn.

Phân tầng khẩu vị, phân hóa danh mục

Ông Lương Duy Phước – Giám đốc phân tích tại Chứng khoán Kafi – chia nhà đầu tư thành hai nhóm và khuyến nghị chiến lược tương ứng:

Nhà đầu tư ưa an toàn: Hạ tỷ trọng cổ phiếu về mức 50%, loại bỏ các mã chịu ảnh hưởng từ giao thương quốc tế hoặc dòng vốn FDI, đồng thời gia tăng tỷ trọng nhóm phòng thủ như Tiện ích, Bảo hiểm, và cổ phiếu có dòng tiền ổn định như Ngân hàng, Tài nguyên cơ bản, Xây dựng.

Nhà đầu tư chấp nhận rủi ro: Cân nhắc gia tăng tỷ trọng nhóm hưởng lợi từ biến động hàng hóa như Dầu khí, Hóa chất, nhưng tuyệt đối không sử dụng đòn bẩy cao, tránh rủi ro kép nếu xung đột bất ngờ leo thang.

Ông Lâm Gia Khang – Phụ trách chiến lược tại Chứng khoán VietinBank (CTS) – cho rằng nên duy trì tỷ trọng cổ phiếu quanh 50%, ưu tiên các nhóm Bán lẻ, Đầu tư công, Bất động sản, vốn ít chịu ảnh hưởng từ các chính sách thuế đối ứng của Mỹ. Bên cạnh đó, nhà đầu tư cần theo dõi sát quá trình đàm phán thuế quan giữa Việt – Mỹ và diễn biến tại Trung Đông, để linh hoạt cơ cấu danh mục.

Thị trường hồi phục nhưng chưa ổn định – tỉnh táo và linh hoạt là ưu tiên số một

Ba phiên tăng liên tiếp không đủ để xác lập một chu kỳ tăng trưởng bền vững. Với bức tranh địa chính trị toàn cầu vẫn tiềm ẩn nhiều biến số, chiến lược “kiểm soát rủi ro – phân bổ linh hoạt” vẫn là lựa chọn ưu tiên. Trong lúc thị trường còn dò đáy, giữ tỉnh táo, bám sát diễn biến vĩ mô và không lao theo những cú hồi kỹ thuật sẽ giúp nhà đầu tư đứng vững giữa sóng gió chưa có hồi kết.