Rộ đề xuất 14 điểm Iran gửi Mỹ

Trong nỗ lực mới nhất nhằm hạ nhiệt căng thẳng, Iran đã gửi tới Mỹ một đề xuất gồm 14 điểm thông qua trung gian Pakistan. Động thái này được xem là phản hồi trực tiếp đối với kế hoạch 9 điểm trước đó từ phía Washington.

Theo các hãng tin như TASS, Fars và Tasnim, văn bản này không chỉ nêu các yêu cầu của Tehran mà còn đưa ra một lộ trình cụ thể để đạt được thỏa thuận. Trong đó, Iran nhấn mạnh các bên cần giải quyết vấn đề trong vòng 30 ngày và tập trung vào một thỏa thuận toàn diện, thay vì kéo dài lệnh ngừng bắn tạm thời.

Đề xuất 14 điểm được cho là nhằm phản hồi sáng kiến 9 điểm trước đó của chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Các yêu cầu chính của Iran

Nếu như đề xuất của Mỹ có mục tiêu chính là hướng đến một thỏa thuận ngừng bắn 2 tháng thì đề xuất mới của Iran tập trung vào việc chấm dứt chiến tranh thay vì kéo dài thời gian ngừng bắn và muốn tất cả các vấn đề được giải quyết trong vòng 30 ngày, theo kênh Al Jazeera.

Đề xuất 14 điểm của Iran yêu cầu các đảm bảo chống lại các cuộc tấn công trong tương lai, rút quân Mỹ khỏi khu vực xung quanh Iran, giải phóng các tài sản bị đóng băng trị giá hàng tỉ USD của Iran và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt, bồi thường chiến tranh, chấm dứt mọi hành động thù địch, bao gồm ở Lebanon, và “một cơ chế mới cho eo biển Hormuz”.

Ngày 3/5, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran - ông Esmaeil Baghaei nói rằng “đề xuất 14 điểm” của Iran không bao gồm vấn đề hạt nhân.

“Kế hoạch 14 điểm của chúng tôi chỉ tập trung vào việc chấm dứt chiến tranh và không đề cập vấn đề hạt nhân. Ở giai đoạn này, trọng tâm của chúng tôi là các chi tiết cụ thể về việc chấm dứt chiến tranh trong khu vực, bao gồm Lebanon” - ông Baghaei cho biết.

Phản ứng từ phía Mỹ

Trước đó, Tổng thống Trump cho biết ông không hài lòng với đề xuất đàm phán mới từ Iran, dù chưa nêu rõ những điểm cụ thể không thể chấp nhận.

Trong một diễn biến liên quan, ông Trump đã gửi thư tới Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson và quyền Chủ tịch Thượng viện Chuck Grassley, lập luận rằng chính quyền có thể kéo dài hành động quân sự tại Trung Đông mà không cần Quốc hội phê duyệt.

Ông cho rằng lệnh ngừng bắn với Iran đã “tạm dừng” mốc thời gian 60 ngày theo quy định, và nếu xung đột tái bùng phát, đây sẽ được tính là một giai đoạn mới.

Theo Đạo luật Quyền lực Chiến tranh 1973, quân đội Mỹ phải rút khỏi xung đột trong vòng 60 ngày kể từ khi thông báo với Quốc hội, trừ khi được phê duyệt tiếp tục. Nhà Trắng cũng có thể xin gia hạn thêm 30 ngày để заверш chiến dịch.

Triển vọng còn nhiều bất định

Dù đề xuất 14 điểm được xem là một bước đi nhằm hạ nhiệt căng thẳng, nhưng sự khác biệt trong quan điểm giữa hai bên cho thấy triển vọng đạt được thỏa thuận vẫn còn nhiều thách thức.