#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

Rạn nứt mục tiêu trong chiến sự Iran

Từ bài toán "thay đổi chế độ" đến nỗi lo về một eo biển Hormuz bị bóp nghẹt, sự khác biệt giữa một siêu cường toàn cầu và một quốc gia nhỏ vùng Vịnh đang đẩy cuộc chiến Iran vào một khúc quanh đầy bất định.

Chiến sự tại Iran đang phơi bày một thực tế: Mỹ và Israel bước vào cùng một cuộc chiến, nhưng không còn đi cùng một hướng.

Sau cuộc xung đột kéo dài 12 ngày hồi tháng 6/2025, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu từng tuyên bố đã loại bỏ hai mối đe dọa sống còn từ Iran, gồm tên lửa đạn đạo và chương trình hạt nhân. Ông khẳng định “chiến thắng sẽ kéo dài nhiều thập kỷ”. Nhưng chỉ 8 tháng sau, chiến sự lại bùng phát.

Ngày 28/2, Mỹ và Israel mở đợt tấn công mới nhằm vào Iran. Đến nay, giao tranh đã bước sang tuần thứ 4 và chưa có dấu hiệu dừng lại. Trong khi Washington gọi đây là chiến dịch “Cơn thịnh nộ dữ dội”, Israel đặt tên “Sư tử gầm”, thì thực tế chiến trường cho thấy một cuộc đối đầu chưa có lối thoát rõ ràng.

Ở phía bên kia, Iran vẫn duy trì nhịp phản công. Hơn 350 tên lửa đạn đạo đã được phóng về phía Israel kể từ cuối tháng 2, buộc hàng triệu người phải liên tục xuống hầm trú ẩn. Các đòn tấn công bằng UAV và rocket tiếp tục được triển khai, bất chấp các tuyên bố ngoại giao từ phía Mỹ.

Dù hệ thống phòng không nhiều lần bị xuyên thủng, sự ủng hộ của công chúng Israel đối với chiến dịch vẫn ở mức cao. Điều này tạo dư địa chính trị để chính phủ tiếp tục theo đuổi chiến lược quân sự dài hơi. Thông điệp từ ông Netanyahu cũng không thay đổi: chiến tranh sẽ chỉ kết thúc khi đạt được chiến thắng hoàn toàn.

Trong bối cảnh khả năng đàm phán giữa Mỹ và Iran gia tăng, Israel lại có xu hướng tăng tốc. Nhiều nguồn tin cho biết quân đội nước này đã được lệnh đẩy mạnh tấn công trong thời gian ngắn, nhằm tận dụng “cửa sổ cơ hội” trước khi một thỏa thuận ngoại giao có thể xuất hiện.

Nỗi lo của Israel nằm ở chỗ: nếu chiến sự kết thúc quá sớm, các mục tiêu cốt lõi – từ triệt tiêu năng lực tên lửa, chương trình hạt nhân cho tới tạo biến động chính trị tại Iran – có thể chưa đạt được.

Trong khi đó, cách tiếp cận của Mỹ đang thay đổi rõ rệt khi cuộc chiến kéo dài. Washington ngày càng thận trọng với các kịch bản leo thang, đặc biệt là khả năng thay đổi chính quyền tại Iran – một mục tiêu từng được nhắc tới trong những ngày đầu nhưng dần biến mất khỏi các phát biểu gần đây.

Kinh nghiệm từ các cuộc can thiệp trước đó khiến Mỹ dè chừng với khoảng trống quyền lực, nơi bất ổn có thể lan rộng và kéo theo hệ lụy vượt ngoài kiểm soát. Một Iran rơi vào hỗn loạn không chỉ là rủi ro khu vực mà còn đe dọa trực tiếp tới các đồng minh của Mỹ tại Trung Đông.

Sự khác biệt còn nằm ở cách nhìn về thời gian và chi phí chiến tranh. Với Mỹ, một cuộc xung đột kéo dài đồng nghĩa với áp lực tài chính, rủi ro quân sự và nguy cơ lan rộng thành khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Việc dồn nguồn lực vào Trung Đông cũng làm suy yếu vị thế của Washington ở các điểm nóng khác.

Ngược lại, Israel có xu hướng chấp nhận kéo dài chiến sự để tiếp tục bào mòn năng lực của Iran, thậm chí kỳ vọng tạo ra những thay đổi lớn hơn bên trong quốc gia này.

Yếu tố chính trị nội bộ càng làm rõ khoảng cách. Tại Israel, chiến dịch nhận được sự ủng hộ rộng rãi, giúp chính phủ duy trì lập trường cứng rắn. Trong khi đó, tại Mỹ, mức độ ủng hộ dành cho cuộc chiến lại ở mức thấp, đặt chính quyền vào thế khó trước các áp lực trong nước.

Thực tế hiện nay cho thấy, ngay cả khi Mỹ muốn hạ nhiệt, khả năng kiểm soát toàn bộ diễn biến là không đơn giản. Iran và Israel vẫn có thể tiếp tục đối đầu, trong khi các điểm nóng như eo biển Hormuz duy trì trạng thái căng thẳng.

Một cuộc chiến chung, nhưng mục tiêu không còn chung. Khi lợi ích chiến lược bắt đầu tách rời, khoảng cách giữa hai đồng minh cũng ngày càng lộ rõ.