Quy hoạch Thủ đô và dấu hỏi về tính khả thi của sân bay Phú Xuyên

Trước đề xuất chốt ngay vị trí xây dựng sân bay thứ hai tại khu vực phía Nam, Bộ Xây dựng đã đưa ra những phản hồi đầy thận trọng. Với rào cản địa hình núi cao và những giới hạn về không phận, việc ấn định một "siêu dự án" hàng không vào thời điểm này được cho là chưa chín muồi, cần chờ đợi sự đột phá của công nghệ điều hành bay sau năm 2030.

Bên cạnh câu chuyện về bầu trời, những điều chỉnh về mạng lưới đường sắt quốc gia và đô thị cũng được đặt ra nhằm trả lại đúng vai trò quản lý của Trung ương và tầm nhìn kết nối liên vùng cho Hà Nội.

Quy hoạch Thủ đô và dấu hỏi về tính khả thi của sân bay Phú Xuyên

Góp ý cho quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm, Bộ Xây dựng đưa ra quan điểm thận trọng: chưa nên quyết định ngay vị trí sân bay thứ hai của Hà Nội.

Theo đề xuất ban đầu, sân bay mới được định hướng đặt tại khu vực phía Nam, quanh Phú Xuyên – Ứng Hòa hoặc giáp Ninh Bình, với quy mô lớn, có thể phục vụ tới 50 triệu hành khách mỗi năm trong tương lai. Tuy nhiên, phương án này đang vấp phải những rào cản đáng kể.

Cơ quan quản lý chỉ ra khu vực Tây Nam Thủ đô tồn tại địa hình núi cao, vùng trời bị hạn chế, gây khó khăn cho thiết kế đường bay và vận hành hàng không. Đây là yếu tố kỹ thuật then chốt, có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả khai thác nếu lựa chọn vội vàng.

Theo định hướng quy hoạch hệ thống cảng hàng không quốc gia, vị trí sân bay thứ hai của vùng Thủ đô sẽ tiếp tục được nghiên cứu đến giai đoạn 2030. Khi đó, công nghệ điều hành bay và dẫn đường được kỳ vọng tiến bộ hơn, cho phép đánh giá chính xác tính khả thi. Bộ Xây dựng vì vậy đề xuất giữ phương án mở, cân nhắc cả khu vực phía Nam và Đông Nam thay vì “đóng khung” sớm.

Trong khi đó, áp lực hạ tầng hiện hữu vẫn hiện rõ. Sân bay Nội Bài đang dần chạm ngưỡng công suất và hạn chế về quỹ đất mở rộng. Việc bổ sung năng lực được kỳ vọng sẽ đến từ Sân bay Gia Bình – dự án đã được thông qua chủ trương đầu tư và được xem là giải pháp “chia lửa” trước mắt cho vùng Thủ đô.

Không chỉ hàng không, quy hoạch đường sắt cũng được yêu cầu rà soát lại. Bộ Xây dựng nhấn mạnh các tuyến như Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng hay Lạng Sơn – Hà Nội là tuyến quốc gia, mang tính kết nối liên vận quốc tế, không nên xếp vào nhóm “vai trò dẫn dắt của Thủ đô”. Đồng thời, các tuyến này chỉ là đường sắt điện khí hóa, chưa phải đường sắt tốc độ cao như cách gọi trong hồ sơ.

Ở chiều ngược lại, mạng lưới đường sắt đô thị được khuyến nghị mở rộng hơn, kéo dài kết nối tới các địa phương lân cận như Hòa Bình, Phú Thọ và đặc biệt là liên thông với sân bay Gia Bình.

Nhìn tổng thể, thông điệp đưa ra khá rõ: quy hoạch hạ tầng chiến lược không thể nóng vội. Trong bài toán sân bay thứ hai, việc “lùi một bước” lúc này có thể là điều kiện cần để tránh những chi phí sai lầm trong tương lai.