Phía sau đề xuất chuyển EVN về Bộ Công Thương

Đề xuất chuyển quyền đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước tại EVN về Bộ Công Thương xuất hiện trong bối cảnh ngành điện bước vào giai đoạn đầu tư lớn, nhu cầu phụ tải tăng nhanh và Quy hoạch điện VIII đang được điều chỉnh.

Với nhà đầu tư cá nhân, câu chuyện đáng chú ý không chỉ nằm ở thay đổi cơ quan đại diện chủ sở hữu, mà còn ở quy mô vốn, tiến độ dự án và sức khỏe tài chính của doanh nghiệp điện trong chu kỳ 2026-2030.

Bộ Công Thương vừa đề xuất Chính phủ đồng ý chủ trương chuyển EVN về Bộ Công Thương làm cơ quan chủ sở hữu, thay cho cơ chế hiện nay khi Bộ Tài chính thực hiện quyền đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước tại tập đoàn. Mục tiêu được nêu là bảo đảm đủ lực lượng và nguồn lực để triển khai Quy hoạch điện VIII sau điều chỉnh.

Đề xuất này diễn ra đúng thời điểm nhu cầu điện tăng mạnh. Trong 8 tháng năm 2026, sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu toàn hệ thống đạt 235,82 tỷ kWh, tăng 9,3% so với cùng kỳ; điện thương phẩm đạt 210,4 tỷ kWh, tăng 9,8%.

Áp lực không chỉ nằm ở sản lượng. Giai đoạn 2026-2030, EVN và các đơn vị dự kiến hoàn thành 292 công trình truyền tải, gồm 78 công trình 500kV và 214 công trình 220kV. Tổng khối lượng lên tới khoảng 16.665 km đường dây và 91.263 MVA dung lượng máy biến áp, với nhu cầu vốn đầu tư thuần cho lưới truyền tải ước khoảng 157.900 tỷ đồng.

Ở chiều tài chính, bức tranh EVN cũng đang thay đổi. Sau nhiều năm chịu áp lực chi phí nhiên liệu và lỗ lũy kế, công ty mẹ EVN ghi nhận hơn 8.631 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế trong 6 tháng đầu năm 2026. Một nguồn tin khác cho biết EVN ước lợi nhuận 8 tháng đạt 12.215 tỷ đồng.

Như vậy, thay đổi cơ quan đại diện chủ sở hữu có thể nhìn trong mối liên hệ rộng hơn với yêu cầu tăng tốc đầu tư nguồn và lưới điện. Với nhóm doanh nghiệp điện, xây lắp, thiết bị và hạ tầng truyền tải, quy mô đầu tư của EVN có thể tạo thêm dư địa cho các hợp đồng xây dựng, cung cấp thiết bị và dịch vụ kỹ thuật.