#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

Phí 2 triệu USD qua eo biển Hormuz: “Đòn bẩy” mới của Iran và cú sốc với kinh tế toàn cầu

Việc Iran được cho là thu phí lên tới 2 triệu USD mỗi chuyến tàu qua eo biển Hormuz đang gây chấn động thị trường năng lượng và logistics toàn cầu, khi tuyến hàng hải huyết mạch này trở thành tâm điểm của căng thẳng địa chính trị.

Thu phí 2 triệu USD/chuyến, cơ chế “ngầm” gây tranh cãi

Theo các nguồn tin quốc tế, Iran đã bắt đầu yêu cầu một số tàu trả phí lên tới 2 triệu USD/chuyến để được đi qua eo biển Hormuz. Đây không phải mức phí chính thức mà mang tính “trường hợp cụ thể”, với cách thu không minh bạch về phương thức thanh toán hay loại tiền tệ.

Một số tàu đã chấp nhận chi trả để đảm bảo hành trình, trong khi việc thu phí được cho là diễn ra âm thầm, không công khai.

Động thái này về bản chất tạo ra một dạng “phí quá cảnh không chính thức” trên một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới.

Hormuz – “yết hầu” của năng lượng toàn cầu

Eo biển Hormuz là điểm trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu, cùng khối lượng lớn hàng hóa như lương thực, kim loại và nguyên liệu công nghiệp.

Việc Iran siết kiểm soát khu vực này khiến lưu lượng tàu thuyền sụt giảm mạnh so với trước khi xung đột bùng phát, dù vẫn có một số chuyến đi qua an toàn.

Theo ước tính của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), hiện có gần 20.000 thủy thủ và khoảng 3.200 tàu bị mắc kẹt trong khu vực. Trung tâm Điều phối Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) cũng ghi nhận hơn 20 tàu bị tấn công tại vùng vịnh Arab, eo Hormuz và vịnh Oman kể từ khi căng thẳng leo thang.

Cú sốc dây chuyền tới kinh tế toàn cầu

Giới quan sát cho rằng tác động từ động thái này đã lan rộng ra toàn cầu.

Nguồn cung dầu bị gián đoạn khiến giá năng lượng tăng mạnh, kéo theo áp lực chi phí đối với hàng loạt ngành như hóa dầu, phân bón, vận tải và sản xuất công nghiệp.

Hệ quả là nguy cơ lạm phát gia tăng, đặc biệt tại các quốc gia phụ thuộc nhập khẩu năng lượng. Đồng thời, chi phí logistics leo thang cũng đẩy giá lương thực và hàng hóa thiết yếu tăng theo.

Việc hàng trăm tàu phải chờ đợi hoặc mắc kẹt khiến chuỗi cung ứng toàn cầu chịu áp lực lớn, làm chậm dòng chảy thương mại và gia tăng chi phí vận hành cho doanh nghiệp.

“Luật chơi mới” trên các tuyến vận tải chiến lược?

Các chuyên gia nhận định, việc “ra giá” tại eo biển Hormuz có thể tạo tiền lệ nguy hiểm.

Thay vì chỉ là điểm trung chuyển, các “nút thắt” địa lý chiến lược có thể bị khai thác như công cụ kinh tế – chính trị, buộc các doanh nghiệp và quốc gia phải trả chi phí cao hơn để đảm bảo an toàn vận tải.

Điều này cũng phơi bày điểm yếu cốt lõi của kinh tế toàn cầu: sự phụ thuộc quá lớn vào một số tuyến đường vận tải trọng yếu.

Về dài hạn, nếu tình trạng này kéo dài, dòng chảy thương mại quốc tế có thể bị tái định hình, khi các quốc gia và doanh nghiệp buộc phải tìm kiếm tuyến đường thay thế hoặc đa dạng hóa nguồn cung để giảm rủi ro.

Báo điện tử Dân Trí

2 triệu USD/lần qua eo Hormuz, giới quan sát đánh giá ra sao?