Ông Trump tức giận khi Mỹ có thể sẽ phải hoàn trả 149 tỷ USD tiền thuế quan

“Điều này thực sự khiến tôi tức giận”. Đó là phản ứng của Tổng thống Mỹ Donald Trump khi nhắc đến phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ buộc chính quyền phải hoàn trả khoảng 149 tỷ USD tiền thuế quan sau khi một phần chính sách thuế áp dụng trong “Ngày Giải phóng” năm ngoái bị xác định là vi hiến.

Trong cuộc phỏng vấn với tạp chí Fortune ngày 18/5, ông Trump cho biết điều khiến ông khó chịu không nằm ở việc tòa án bác bỏ một phần chính sách thuế quan, mà ở việc chính phủ Mỹ giờ đây phải trả lại số tiền khổng lồ đã thu được.

“Bạn có thể tưởng tượng được không? Những quốc gia đã lợi dụng chúng ta suốt nhiều năm, giờ tôi lại phải trả cho họ 149 tỷ USD”, ông Trump nói.

Tuy nhiên, theo giới phân tích, cách nhìn này chưa phản ánh đúng bản chất của cơ chế thuế quan.

Ai thực sự là người trả thuế?

Về nguyên tắc, thuế quan được thu trực tiếp từ các doanh nghiệp nhập khẩu của Mỹ tại cửa khẩu, chứ không phải từ các quốc gia xuất khẩu. Điều đó đồng nghĩa phần lớn gánh nặng tài chính thực tế rơi vào các công ty Mỹ - bao gồm nhà nhập khẩu, nhà bán lẻ và cuối cùng là người tiêu dùng thông qua giá hàng hóa tăng cao.

Sau phán quyết của Tòa án Tối cao, khoản hoàn trả 149 tỷ USD dự kiến chủ yếu sẽ quay trở lại tay các doanh nghiệp Mỹ từng nộp thuế, đặc biệt là các nhà nhập khẩu, công ty logistics, môi giới hải quan và các tập đoàn bán lẻ lớn.

Nhiều công ty đã theo đuổi các thủ tục khiếu nại suốt nhiều tháng để yêu cầu hoàn thuế và nay bắt đầu được hưởng lợi từ phán quyết này.

Thâm hụt ngân sách Mỹ thêm áp lực

Khoản hoàn thuế 149 tỷ USD được xem là cú đánh mới đối với ngân sách liên bang Mỹ vốn đang chịu áp lực lớn.

Trước đó, cố vấn thương mại Nhà Trắng Peter Navarro từng kỳ vọng chính sách thuế quan có thể mang về 600–700 tỷ USD doanh thu mỗi năm. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng con số thực tế thấp hơn đáng kể và nay có thể giảm gần một nửa sau phán quyết của tòa án.

Điều này đồng nghĩa chính phủ Mỹ không chỉ phải hoàn trả 149 tỷ USD mà còn có nguy cơ mất khoảng 300 tỷ USD doanh thu thuế quan mỗi năm trong tương lai.

Trong bối cảnh đó, lạm phát tại Mỹ vẫn là vấn đề đáng chú ý. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) đã tăng từ 325,252 điểm hồi tháng 1/2026 lên 333,020 điểm vào tháng 4. Các chuyên gia nhận định việc hạ nhiệt thuế quan có thể giúp giảm áp lực giá cả đối với hàng nhập khẩu trong thời gian tới.

Doanh nghiệp Mỹ vẫn giữ lợi nhuận cao

Dù chịu tác động từ chính sách thuế, phần lớn doanh nghiệp Mỹ vẫn duy trì kết quả kinh doanh tích cực. Tổng lợi nhuận doanh nghiệp trong quý IV/2025 đạt hơn 4.352 tỷ USD, tăng 9,6% so với cùng kỳ năm trước.

Tuy nhiên, một số lĩnh vực như bán buôn, vận tải và logistics bị ảnh hưởng mạnh bởi biến động thuế quan và giá năng lượng tăng cao. Đây cũng chính là nhóm doanh nghiệp có lượng yêu cầu hoàn thuế lớn nhất hiện nay.

Theo giới quan sát, khoản hoàn trả 149 tỷ USD thực chất giống như một khoản “bù đắp hồi tố” cho các doanh nghiệp Mỹ đã phải gánh chi phí thuế quan trong suốt thời gian qua.

Ông Trump vẫn muốn tái áp thuế quan

Dù bị tòa án bác bỏ một phần chính sách, ông Trump khẳng định vẫn có thể tái áp dụng thuế quan thông qua các cơ sở pháp lý khác như Điều 232, Điều 301 hoặc đạo luật IEEPA.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo quá trình này sẽ phức tạp hơn nhiều, đòi hỏi thêm các thủ tục pháp lý và có thể tiếp tục đối mặt với nhiều vụ kiện mới.

Theo đánh giá của giới đầu tư, điều quan trọng nhất lúc này không chỉ là câu chuyện chính trị hay thương mại, mà là thực tế rằng phần lớn khoản hoàn thuế khổng lồ nói trên cuối cùng sẽ quay trở lại túi các doanh nghiệp Mỹ - những đơn vị đã trực tiếp trả tiền cho chính sách thuế quan trước đó.