Ông Trump tính phương án phong tỏa dài hạn Iran, siết chặt xuất khẩu dầu

Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là đang xem xét một chiến lược gây sức ép mới đối với Iran: áp đặt phong tỏa hàng hải kéo dài nhằm hạn chế xuất khẩu dầu và cô lập nền kinh tế nước này, thay vì lựa chọn các biện pháp quân sự trực tiếp có nguy cơ leo thang cao.

Kế hoạch phong tỏa dài hạn đang được chuẩn bị

Theo thông tin từ The Wall Street Journal, ngày 28/4 (giờ Mỹ), ông Trump đã yêu cầu các trợ lý xây dựng phương án phong tỏa dài hạn đối với Iran.

Kế hoạch này có thể bao gồm việc ngăn chặn tàu thuyền, đặc biệt là tàu chở dầu, rời khỏi các cảng của Iran. Mục tiêu là siết chặt nguồn thu từ dầu mỏ - huyết mạch của nền kinh tế Iran - đồng thời gia tăng sức ép lên chính quyền Tehran.

Tránh rủi ro từ hành động quân sự trực tiếp

Theo đánh giá của ông Trump, các lựa chọn khác như tái khởi động chiến dịch không kích hoặc rút hoàn toàn khỏi cuộc đối đầu hiện nay đều tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Trong khi đó, một chiến lược phong tỏa được xem là phương án "gây sức ép tối đa" nhưng vẫn hạn chế khả năng bùng phát xung đột quân sự quy mô lớn.

Cách tiếp cận này phù hợp với mục tiêu vừa duy trì áp lực lên Iran, vừa tránh kéo Mỹ vào một cuộc chiến mới tại Trung Đông.

Nội bộ chính quyền Mỹ còn nhiều tranh luận

Tuy nhiên, trong nội bộ chính quyền Mỹ hiện tồn tại nhiều quan điểm khác nhau về kế hoạch này.

Một số quan chức ủng hộ việc gia tăng sức ép tối đa với Tehran nhằm buộc Iran phải nhượng bộ trên các vấn đề hạt nhân và an ninh khu vực.

Ngược lại, nhiều ý kiến thận trọng cảnh báo rằng việc phong tỏa kéo dài có thể dẫn tới những hệ lụy khó lường, cả về kinh tế lẫn địa chính trị.

Nguy cơ tác động đến giá dầu và kinh tế Mỹ

Các cố vấn cảnh báo rằng nếu căng thẳng leo thang, Iran có thể đáp trả bằng cách đe dọa hoặc gây gián đoạn hoạt động tại Strait of Hormuz - tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu.

Bất kỳ sự gián đoạn nào tại eo biển này đều có thể đẩy giá dầu tăng mạnh, gây áp lực lên lạm phát, chi phí vận tải và tăng trưởng kinh tế của Mỹ cũng như toàn cầu.

Ngoài ra, hoạt động thương mại quốc tế cũng có nguy cơ bị ảnh hưởng nếu căng thẳng tại khu vực kéo dài.

Tác động chính trị trong nước cũng được cân nhắc

Một số cố vấn của Nhà Trắng cho rằng các quyết định đối ngoại liên quan đến Iran có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tình hình chính trị trong nước.

Biến động giá xăng dầu, tâm lý cử tri và triển vọng của Republican Party trong các cuộc bầu cử giữa kỳ được xem là những yếu tố cần tính toán kỹ lưỡng.

Trong bối cảnh kinh tế và lạm phát vẫn là mối quan tâm hàng đầu của cử tri Mỹ, bất kỳ cú sốc năng lượng nào cũng có thể tạo ra tác động chính trị đáng kể.

Hiệu quả phụ thuộc vào phản ứng của Iran và quốc tế

Nếu được triển khai, kế hoạch phong tỏa sẽ tập trung vào việc kiểm soát hoạt động hàng hải liên quan đến Iran, đặc biệt là dòng chảy xuất khẩu dầu mỏ.

Tuy nhiên, hiệu quả thực tế của biện pháp này sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm phản ứng của Iran, mức độ hợp tác của các đồng minh Mỹ và diễn biến của thị trường năng lượng toàn cầu.

Cho đến nay, Nhà Trắng vẫn chưa đưa ra bình luận chính thức về thông tin này.

Một nước cờ chiến lược nhiều rủi ro

Kế hoạch phong tỏa Iran cho thấy chính quyền Trump đang tìm kiếm một giải pháp trung gian giữa đối đầu quân sự và kiềm chế ngoại giao.

Dù có thể giúp gia tăng sức ép lên Tehran, chiến lược này cũng tiềm ẩn không ít rủi ro, đặc biệt nếu Iran đáp trả mạnh mẽ hoặc thị trường năng lượng toàn cầu biến động ngoài tầm kiểm soát.

Trong bối cảnh Trung Đông vẫn là điểm nóng địa chính trị, mọi động thái liên quan đến Iran đều có thể tạo ra tác động lan tỏa trên phạm vi toàn cầu.