Ông Trump mở mặt trận thuế quan mới, 60 nền kinh tế đối diện nguy cơ bị đánh thuế bổ sung

Chính quyền Tổng thống Donald Trump vừa đề xuất áp dụng các mức thuế bổ sung đối với hàng hóa nhập khẩu từ 60 quốc gia và vùng lãnh thổ, với lý do các đối tác thương mại này chưa có biện pháp đủ hiệu quả nhằm ngăn chặn tình trạng lao động cưỡng bức trong chuỗi cung ứng.

Đề xuất mới được Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) công bố sau cuộc điều tra theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Đây là công cụ pháp lý từng được chính quyền ông Trump sử dụng trong nhiệm kỳ đầu tiên để áp thuế đối với hàng hóa Trung Quốc.

Động thái lần này được đánh giá là nỗ lực của Nhà Trắng nhằm xây dựng cơ sở pháp lý mới cho các biện pháp thuế quan sau khi Tòa án Tối cao Mỹ hồi tháng 2 đã bác bỏ một số mức thuế khẩn cấp mà Tổng thống Donald Trump áp dụng trước đó.

Theo đề xuất, Mỹ sẽ áp thêm mức thuế 10% đối với hàng hóa nhập khẩu từ 15 đối tác thương mại, trong đó có Canada, Liên minh châu Âu (EU), Anh, Mexico, Indonesia, Pakistan và Bangladesh. USTR cho biết các đối tác này đã triển khai một số chương trình hành động hoặc cam kết nhằm giải quyết vấn đề lao động cưỡng bức, song kết quả thực hiện vẫn chưa đáp ứng kỳ vọng của Washington.

Trong khi đó, 45 quốc gia và vùng lãnh thổ còn lại có thể phải đối mặt với mức thuế cao hơn, lên tới 12,5%. Danh sách này bao gồm nhiều nền kinh tế lớn như Trung Quốc, Ấn Độ và Hàn Quốc.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho rằng việc các đối tác thương mại chưa xử lý triệt để tình trạng lao động cưỡng bức đang tạo ra môi trường cạnh tranh thiếu công bằng đối với doanh nghiệp và người lao động Mỹ. Theo ông, các sản phẩm được sản xuất bằng lao động cưỡng bức thường có chi phí thấp hơn, từ đó làm méo mó cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Nhiều đối tác phản ứng mạnh

Đề xuất thuế quan mới của Washington nhanh chóng vấp phải sự phản đối từ nhiều đối tác thương mại lớn.

Ủy ban châu Âu cho rằng các biện pháp thuế mới là không hợp lý và không phù hợp với những cam kết thương mại song phương đã được thiết lập giữa hai bên. Chủ tịch Ủy ban Thương mại của Nghị viện châu Âu, Bernd Lange, thậm chí gọi kết luận của cuộc điều tra là “hoàn toàn vô lý”.

Ông nhấn mạnh rằng Liên minh châu Âu đã ban hành các quy định cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức từ năm 2024.

Trung Quốc cũng lên tiếng phản đối các biện pháp thuế đơn phương của Mỹ, đồng thời bác bỏ các cáo buộc liên quan đến lao động cưỡng bức. Trong khi đó, Canada, Anh và Đài Loan cho biết sẽ tiếp tục làm việc với Washington nhằm bảo vệ các thỏa thuận thương mại hiện có.

Nhiều mặt hàng được miễn trừ

Một điểm đáng chú ý trong đề xuất là danh sách miễn trừ được xây dựng khá rộng.

Theo đó, các mặt hàng đã chịu thuế theo những quy định an ninh quốc gia của Mỹ như thép, nhôm, đồng, ô tô và phụ tùng ô tô sẽ không bị áp thêm thuế.

Ngoài ra, nhiều nhóm hàng hóa thiết yếu cũng được loại khỏi diện chịu thuế mới, bao gồm dầu thô, các sản phẩm dầu khí, đất hiếm, dược phẩm, hóa chất hữu cơ, thịt bò, cà phê, trái cây, rau quả và phụ tùng máy bay.

Theo kế hoạch, USTR sẽ tiếp nhận ý kiến đóng góp từ công chúng đến ngày 6/7 và tổ chức phiên điều trần công khai vào ngày 7/7 trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.

Nếu được thông qua, đây có thể trở thành một trong những động thái thương mại quy mô lớn nhất của chính quyền Tổng thống Donald Trump trong nhiệm kỳ hiện tại, đồng thời làm gia tăng căng thẳng với nhiều đối tác kinh tế quan trọng của Mỹ trên toàn cầu.