Ông Trump dọa "xóa sổ" Tehran

Sự bất nhất giữa những lời đe dọa nảy lửa từ Washington và hành động siết chặt eo biển của Tehran đang biến thỏa thuận hòa bình thành một tờ giấy lộn.

Ngày 21/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục gia tăng sức ép lên Iran khi cảnh báo Washington sẵn sàng mở lại chiến dịch quân sự nếu Tehran không kiềm chế lực lượng Hezbollah tại Lebanon.

Phát biểu được đưa ra đúng thời điểm Phó Tổng thống JD Vance tham gia vòng đàm phán đầu tiên với các quan chức Iran tại Thụy Sĩ kể từ khi hai nước ký biên bản ghi nhớ nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài nhiều tháng.

Trên mạng xã hội, ông Trump yêu cầu Iran lập tức ngăn các lực lượng mà Washington cho là được Tehran hậu thuẫn tại Lebanon.

"Nếu họ không làm vậy, chúng tôi sẽ tấn công Iran mạnh hơn những gì đã diễn ra tuần trước", ông Trump tuyên bố.

Trong cuộc phỏng vấn sau đó, nhà lãnh đạo Mỹ còn cảnh báo Tehran sẽ phải trả giá rất đắt nếu đóng cửa eo biển Hormuz, đồng thời khẳng định Washington đủ khả năng kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược này nếu cần thiết.

Hormuz trở thành tâm điểm

Các cuộc đàm phán diễn ra tại khu nghỉ dưỡng Buergenstock, Thụy Sĩ, dưới sự trung gian của Qatar và một số đối tác khu vực.

Theo thỏa thuận đạt được trước đó, Mỹ và Iran cam kết duy trì tự do hàng hải tại eo biển Hormuz, kéo dài lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày và từng bước xử lý các bất đồng liên quan đến an ninh khu vực.

Tuy nhiên, Tehran cho rằng Washington chưa thực hiện cam kết gây sức ép để Israel chấm dứt các chiến dịch quân sự tại Lebanon. Đây được xem là nguyên nhân khiến Iran tuyên bố tái áp đặt các biện pháp kiểm soát hoạt động hàng hải qua Hormuz.

Iran đồng thời khẳng định vòng đàm phán hiện nay sẽ chưa đề cập đến những vấn đề nhạy cảm nhất như chương trình hạt nhân.

Trong khi ông Trump liên tục phát đi các thông điệp cứng rắn, Phó Tổng thống JD Vance lại lựa chọn giọng điệu mềm mỏng hơn.

Ông cho biết Tổng thống Mỹ mong muốn mở ra một giai đoạn mới trong quan hệ với Tehran và vẫn tin tưởng khả năng đạt được tiến triển ngoại giao.

Hai phái đoàn không xuất hiện chung trước truyền thông. Các cuộc trao đổi chủ yếu diễn ra thông qua các bên trung gian.

Tiến triển mong manh

Dù không khí đối đầu gia tăng, các nguồn tin ngoại giao Mỹ cho biết hai bên vẫn đạt được một số tiến triển bước đầu liên quan đến việc bảo đảm hoạt động lưu thông tại eo biển Hormuz.

Các cuộc thảo luận cũng tập trung vào việc duy trì lệnh ngừng bắn tại Lebanon và xây dựng khuôn khổ cho các vòng thương lượng tiếp theo về hồ sơ hạt nhân.

Tuy nhiên, thực tế trên chiến trường vẫn chưa cho thấy dấu hiệu hạ nhiệt rõ rệt.

Iran tiếp tục viện dẫn tình hình Lebanon để biện minh cho các biện pháp siết chặt hoạt động hàng hải tại Hormuz. Trong khi đó, giới chức Mỹ bác bỏ thông tin eo biển đã bị phong tỏa hoàn toàn nhưng thừa nhận lưu lượng vận tải đã chịu tác động đáng kể.

Hormuz hiện là tuyến đường vận chuyển khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại khu vực này đều có thể kéo theo những hệ lụy lớn đối với thị trường năng lượng và kinh tế thế giới.

Sau nhiều tháng xung đột, các bên đã trở lại bàn đàm phán. Tuy nhiên, những lời đe dọa mới cùng các động thái cứng rắn từ cả Washington lẫn Tehran cho thấy con đường hướng tới một thỏa thuận bền vững vẫn còn rất nhiều chông gai.