Non Pre-funding: Chìa khóa mở đường cho chứng khoán Việt Nam thăng hạng

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang tiến gần hơn đến mục tiêu nâng hạng nhờ cơ chế Non Pre-funding và kế hoạch triển khai CCP. Nếu thành công, Việt Nam có thể thu hút dòng vốn lớn từ các quỹ đầu tư quốc tế, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững.

Việt Nam đang từng bước tiến tới mục tiêu nâng hạng thị trường chứng khoán theo FTSE Russell. Việc áp dụng cơ chế Non Pre-funding cùng dự án CCP hứa hẹn nâng cao năng lực thị trường, tạo sức hút mạnh mẽ đối với dòng vốn quốc tế.

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang tiến gần hơn đến mục tiêu nâng hạng từ cận biên lên mới nổi thứ cấp theo tiêu chí của FTSE Russell. Trong chương trình Phố Tài Chính, bà Tạ Thanh Bình – Tổng Giám đốc Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC) – nhấn mạnh rằng một trong những giải pháp quan trọng hỗ trợ quá trình này là cơ chế Non Pre-funding. Cơ chế này cho phép nhà đầu tư nước ngoài giao dịch mà không cần có sẵn tiền tại thời điểm đặt lệnh, qua đó tạo thuận lợi cho dòng vốn ngoại.

Sau ba tháng triển khai, hơn 1.200 nhà đầu tư tổ chức đã áp dụng cơ chế mới, với tổng giá trị giao dịch chiếm trên 11% tổng giao dịch của khối ngoại. Điều này phản ánh tín hiệu tích cực từ chính sách mở cửa của Việt Nam đối với dòng vốn quốc tế.

Bất chấp những biến động của thị trường toàn cầu, năm 2024 vẫn ghi nhận một số điểm sáng trong hoạt động đầu tư nước ngoài. Dù khối ngoại chỉ chiếm 0,6% tổng số tài khoản trên thị trường, họ lại sở hữu tới 7,35% tổng giá trị chứng khoán. Mặc dù đây là năm bán ròng kỷ lục, xét về tài sản nắm giữ, giá trị chứng khoán của khối ngoại vẫn tăng lần lượt 4% và 3% so với năm 2023, cho thấy niềm tin vào tiềm năng dài hạn của thị trường Việt Nam.

Theo bà Tạ Thanh Bình, Việt Nam đã cơ bản đáp ứng các tiêu chí nâng hạng của FTSE Russell. Trong kỳ đánh giá tháng 3/2025, VSDC kỳ vọng FTSE sẽ ghi nhận những cải thiện của Việt Nam, mở đường cho quyết định nâng hạng chính thức vào tháng 9/2025. Nếu thành công, thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ thu hút dòng vốn lớn từ các quỹ đầu tư toàn cầu.

Dù Non Pre-funding là một bước tiến quan trọng, nhưng để đáp ứng tiêu chí nâng hạng của MSCI, thị trường cần triển khai thêm cơ chế thanh toán đối tác bù trừ trung tâm (CCP - Central Counterparty Clearing). Đây được xem là giải pháp quan trọng và mang tính dài hạn hơn.

Mới đây, Luật Chứng khoán sửa đổi đã chính thức cho phép VSDC thành lập công ty con để triển khai CCP theo thông lệ quốc tế. Hiện VSDC đang đẩy nhanh đề án này nhằm nâng cao năng lực thanh toán và giảm rủi ro giao dịch trên thị trường. Song song đó, VSDC cũng đang nâng cấp cổng giao tiếp điện tử, giúp các công ty chứng khoán và ngân hàng lưu ký trao đổi thông tin giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài nhanh chóng, bảo mật và đồng bộ hơn. Hệ thống mới dự kiến sẽ đi vào hoạt động từ tháng 3/2025, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các quỹ đầu tư quốc tế tham gia thị trường Việt Nam.

Một trong những chiến lược dài hạn của thị trường chứng khoán Việt Nam đến năm 2030 là gia tăng tỷ trọng nhà đầu tư tổ chức, đặc biệt là các quỹ đầu tư nước ngoài. Trong năm 2025, VSDC sẽ triển khai nâng cấp dịch vụ hỗ trợ quỹ đầu tư nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho dòng vốn ngoại.

Nhìn về dài hạn, việc triển khai CCP sẽ là bước tiến quan trọng, giúp Việt Nam không chỉ đáp ứng tiêu chí nâng hạng mà còn tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của thị trường chứng khoán.