Nới trần tín dụng cho đại dự án: Cơ hội tăng trưởng và cảnh báo rủi ro hệ thống

Đề xuất nới “room” tín dụng quy mô lớn tại Hà Nội

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đang lấy ý kiến dự thảo sửa đổi cơ chế cấp tín dụng theo hướng cho phép các ngân hàng vượt giới hạn cho vay đối với các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Hà Nội. Cụ thể, mức trần được đề xuất nâng lên 38% vốn tự có đối với một khách hàng và 52% đối với nhóm khách hàng liên quan, cao hơn đáng kể so với quy định hiện hành. Động thái này nhằm triển khai cơ chế đặc thù theo chủ trương của Quốc hội, đồng thời tạo dư địa huy động vốn cho các dự án hạ tầng trọng điểm.

Kỳ vọng tạo “cú hích” tăng trưởng kinh tế

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng cao, chính sách nới trần tín dụng được kỳ vọng sẽ khơi thông dòng vốn cho các đại dự án, đặc biệt là hạ tầng giao thông và đô thị. Theo PGS, TS Phạm Thế Anh, Trưởng khoa Kinh tế học, Đại học Kinh tế Quốc dân, việc huy động nguồn lực từ khu vực tư nhân, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào đầu tư công, có thể nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và giảm áp lực ngân sách Nhà nước. Đây được xem là hướng đi phù hợp trong giai đoạn chuyển đổi mô hình tăng trưởng.

Nới trần tín dụng cho đại dự án: Cơ hội tăng trưởng và cảnh báo rủi ro hệ thống

Cảnh báo rủi ro “too big to fail”

Tuy nhiên, chính sách này cũng làm dấy lên lo ngại về hiện tượng “quá lớn để phá sản” (too big to fail). Khi tín dụng tập trung vào một số tập đoàn lớn, hệ thống tài chính có thể trở nên phụ thuộc vào sức khỏe của các doanh nghiệp này. Nếu xảy ra cú sốc, rủi ro có thể lan rộng, buộc Nhà nước phải can thiệp để ổn định thị trường, từ đó tạo gánh nặng lên ngân sách và làm gia tăng bất ổn vĩ mô.

Nguy cơ gia tăng rủi ro đạo đức và méo mó cạnh tranh

Một hệ quả khác là khả năng xuất hiện rủi ro đạo đức, khi doanh nghiệp lớn có xu hướng chấp nhận mức độ rủi ro cao hơn do kỳ vọng được “cứu trợ”. Đồng thời, việc ưu tiên tín dụng cho một nhóm doanh nghiệp có thể dẫn đến méo mó cạnh tranh và hình thành chủ nghĩa tư bản thân hữu, nếu quá trình lựa chọn dự án thiếu minh bạch và không dựa trên hiệu quả kinh tế thực chất.

Yêu cầu kiểm soát rủi ro và thiết kế chính sách chặt chẽ

Các chuyên gia cho rằng, để đảm bảo hiệu quả dài hạn, cần phân tán rủi ro tín dụng, tăng tính cạnh tranh giữa các dự án và thiết lập cơ chế giám sát minh bạch. Việc chia nhỏ dự án, kiểm soát đòn bẩy tài chính và đánh giá kỹ hiệu quả đầu tư sẽ giúp hạn chế nguy cơ tích tụ rủi ro trong hệ thống ngân hàng.

Cân bằng giữa tăng trưởng và ổn định vĩ mô

Nhìn chung, việc nới trần tín dụng có thể trở thành đòn bẩy quan trọng cho tăng trưởng ngắn hạn, nhưng cũng tiềm ẩn những hệ lụy trong trung và dài hạn nếu không được kiểm soát tốt. Bài toán đặt ra cho nhà điều hành là phải cân bằng giữa mục tiêu tăng trưởng kinh tế và an toàn hệ thống tài chính, tránh kịch bản rủi ro lan rộng từ một số doanh nghiệp lớn sang toàn bộ nền kinh tế.