Những nhận định có thể là quá sớm về thương chiến 2.0

Nhiều bạn truyền thông đặt bài mình viết bài về thương chiến, nhưng mình biết gì đâu mà viết khi mà các tay chơi chính đã quyết gì đâu. Thậm chí còn chơi quay xe cháy bánh.

Nhưng mà có một vài nhận định trên báo và bài blog đâu đó mình đọc thấy coi chừng việt vị, mình liệt kê ra ở đây.

1. Thương chiến sẽ tăng lạm phát nhiều, có khi quay lại lạm phát trên 5% như cũ.

Không nhất định nha. Và coi chừng việt vị. Tác động thương chiến lên lạm phát phụ thuộc vào các nhóm hàng nào sẽ bị đánh, phản ứng lại của thị trường, độ co giãn nhu cầu của các mặt hàng bị tác động mạnh, dịch chuyển chuỗi sản xuất, và ngay cả yếu tố bây giờ không ai biết "tóm lại là mỗi dòng hàng bị đánh bao nhiêu %, và mấy vòng?".

Bạn đọc các nghiên cứu về "hiệu ứng xuyên qua" thôi cũng thấy ước tính khác nhau. Nói nôm na là không ông chuyên gia kinh tế nào có thể thật sự ước tính được tác động lên lạm phát một cách đáng tin cậy. Nó có thể 0.1-0.3%, cũng có thể tăng 2-3% hoặc hơn. Nó tùy vào rất nhiều yếu tố như ở trên, mà trước tiên là không ai biết thiết kế của cục thuế quan sẽ như thế nào, mấy vòng, mục tiêu ra sao.

2. Thương chiến sẽ gây suy thoái kinh tế ở các nước bị đánh thuế

Cũng như trên, không thể nói được. Anh Morgan Stanley đã bị việt vị khi ra báo cáo và cụ Trump chơi bài trì hoãn.

Nó phụ thuộc vào việc tỷ giá sẽ biến động thế nào, dòng hàng nào bị đánh thuế, đáp trả ra sao, và độ đa dạng hóa của kinh tế nước bị đánh thuế.

Bà con có thể phản ứng thái quá hiện tại, và mấy tháng sau nhận ra: à, thì ra mọi việc cũng không tệ quá. Hoặc là bà con đánh giá thấp những biện pháp thuế quan. Các nhà kinh tế và quản lý danh mục đầu tư có thể ra rất nhiều dự báo, nhưng thông số nào để quăng vào mô hình thì phải nhờ thầy bói hoặc các nhà "Trump học" đang nổi lên trên mạng kiểu "anh đây hiểu cụ Trump trong lòng bàn tay" trong khi vợ/bồ các ông thì các ông còn chưa hiểu được.

3. Thương chiến thì VN có lợi nhiều

Điều đa số phân tích nhận định là ASEAN sẽ được lợi giai đoạn đầu vì ông Trump sẽ rất bận rộn với các điểm gây ấn tượng về chính trị, là Mexico, Canada, Châu Âu trước khi quan tâm tới ASEAN. Thâm hụt thương mại lớn với Mỹ là một nỗi lo của nhiều nước ASEAN, trong đó có Việt Nam vì đứng đầu bảng trong nhóm ASEAN trên nhiều con số thâm hụt. Nhưng đó chỉ là một nhân tố quyết định cụ Trump ra tay chơi ai. Mối quan tâm hàng đầu của ông Trump trong thời gian đầu là gây ấn tượng mạnh về thành công chính trị. Mấy ông ASEAN bị đánh thì dân Mỹ cũng chả ấn tượng. Quánh Canada, Mexico, EU và nhất là China, thì lại khác.

Nói cách khác, ông Trump cần thắng lợi có lợi về dư luận. ASEAN chỉ đơn thuần là một vấn đề về thâm hụt thương mại, nhưng không gây được tiếng vang chính trị nên sẽ có ưu tiên thấp hơn. Vì vậy nhận định ASEAN sẽ là bên có lợi nhất mình nghĩ là có cơ sở và khả năng cao.

Tuy nhiên, ASEAN có một đống nước, không phải có mỗi VN đâu. Nên đừng nghĩ là mình một tay ôm hết để mà kỳ vọng quá.

4. Thương chiến thì Mỹ chỉ có lợi.

Không có cuộc chiến nào mà bên bị thương chỉ có 1 bên cả. Nếu China đánh trả quyết liệt thì có thể công nghệ lớn của Mỹ cũng lên đường và cả cái thị trường do 7 con trụ chống đó.

5. Thương chiến sẽ có tác động rất khủng khiếp.

Đợt 1.0 thì tác động là rõ ràng và sâu rộng, nhưng mà rồi ai cũng sống thôi. Đây là một cái game mà, không thể giả định người ta đứng yên cho đánh.

Thấy Mỹ cấm chip, rồi thì China cũng lách qua.

Mình thì cho rằng cụ Trump trong những tháng đầu đánh phủ đầu bà con bao gồm từ thương chiến cho đến vụ cắt chi phí, .v.v nhưng mà thực lực cụ có hạn, cụ đang tung hết vốn ra để hù.

Sau khi cụ có được một số thắng lợi, cụ sẽ thu quân về để đặt vào những tụ cược quan trọng nhất.

Vì vậy những vụ như đóng USAID hoàn toàn có thể cũng là hù. Mục tiêu của việc cụ Trump để anh Musk quậy tưng vì vậy có thể là để phe bên kia xuống nước ra deal giống anh em Mexico và Canada vậy đó.

Nhiều hoạt động của USAID là những con bài chính trị rất quan trọng mà Marco Rubio muốn giữ lấy để làm chip đi cược nhiều vụ khác. Mỹ vẫn cần những con chip đó. Và anh này cũng là một phe cánh khác trong số đàn em của cụ Trump, và nhiều khả năng sẽ xung đột với anh Musk vì nhiều thứ về ngoại giao không phù hợp với những cú tweet trời thần của anh Musk về nước ngoài.

Có vẻ như việc Marco Rubio tuyên bố mình là "acting director" của USAID đã khẳng định chính quyền Trump sẽ biến các hoạt động của USAID trở thành công cụ ban phát của mình.

Giống như một hoàng đế ngày xưa, cụ Trump ghét thì cụ đánh thuế, cụ thích thì cụ cho viện trợ.

Nói cách khác, thương chiến hay là cắt chi phí có thể không kinh như đang dọa. Nhưng sẽ là sai lầm nếu bảo cụ chỉ hù.

Vì vậy, cái tựa bài bên dưới phản ánh view của mình về vụ thương chiến này. Thị trường có thể đang phản ánh giá chính xác hoặc sai bét về chuyện thương chiến. Đơn giản là vì không ai biết giới hạn của nó là ở đâu và cụ kia sáng ra cụ muốn gì.