#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

Nhà máy dược Tehran bị đánh sập: Iran tố “tội ác chiến tranh”, y tế lao đao

Một cuộc không kích của Israel đã phá hủy một nhà máy dược lớn tại thủ đô Tehran vào sáng 31/3, làm dấy lên tranh cãi gay gắt về tính hợp pháp và mục tiêu thực sự của cuộc tấn công.

Theo hãng thông tấn nhà nước Iran, tên lửa Israel đã đánh trúng cơ sở của công ty dược Tofigh Daru, khiến các đơn vị sản xuất nguyên liệu và trung tâm nghiên cứu – phát triển (R&D) bị phá hủy hoàn toàn.

Ngoại trưởng Abbas Araghchi lên án hành động này là “việc ném bom công khai và không hề che giấu nhằm vào các công ty dược phẩm”, cho rằng đây là đòn tấn công trực tiếp vào hệ thống y tế của Iran.

Ở chiều ngược lại, quân đội Israel khẳng định cơ sở này thực chất là “vỏ bọc dân sự”, được sử dụng để cung cấp chất fentanyl cho Tổ chức Đổi mới và Nghiên cứu Quốc phòng Iran – đơn vị mà Israel cáo buộc có liên quan đến phát triển vũ khí hóa học. Theo Israel, fentanyl có thể trở thành chất gây chết người nếu bị lạm dụng.

Tuy nhiên, phía Iran bác bỏ hoàn toàn cáo buộc này. Thứ trưởng Y tế Mahdi Pirsalehi cho biết: “Cuộc tấn công đã dẫn đến sự phá hủy hoàn toàn hoạt động sản xuất, cũng như bộ phận nghiên cứu và phát triển của nhà máy. Dù nhà máy không sản xuất thuốc thành phẩm, nhưng đây là nhà máy sản xuất nguyên liệu quan trọng nhất của Iran để phục vụ thuốc cho các bệnh viện, bao gồm cả thuốc gây mê và thuốc điều trị ung thư”.

Ông nhấn mạnh: “Đây là đòn tấn công nhằm phá hoại hệ thống chăm sóc sức khỏe và trực tiếp ảnh hưởng đến tính mạng người dân.”

Vụ việc càng gây chú ý khi Tofigh Daru thuộc sở hữu của quỹ hưu trí lớn nhất Iran, đồng nghĩa với việc tài sản của người dân cũng bị ảnh hưởng.

Trong nhiều năm qua, các lệnh trừng phạt từ Mỹ đã khiến Iran gặp khó khăn trong việc nhập khẩu thuốc, buộc nước này phải tự sản xuất phần lớn dược phẩm trong nước. Do đó, việc một cơ sở sản xuất lớn bị phá hủy có thể gây gián đoạn nghiêm trọng nguồn cung thuốc.

Theo luật nhân đạo quốc tế, các bên tham chiến phải phân biệt rõ giữa mục tiêu quân sự và dân sự. Ngay cả khi một cơ sở được coi là “lưỡng dụng” (vừa phục vụ dân sự, vừa có thể liên quan quân sự), các bên vẫn phải cân nhắc tính tương xứng – tức mức độ thiệt hại dân sự có vượt quá lợi ích quân sự hay không.

Nhiều chuyên gia cho rằng nếu toàn bộ một cơ sở dược phẩm bị phá hủy, lập luận “mục tiêu quân sự” sẽ rất khó thuyết phục. Ông Esfandyar Batmanghelidj từ Bourse & Bazaar Foundation nhận định: “Nếu phá hủy cả một nhà máy dược, thì thiệt hại chính là dân sự, còn yếu tố quân sự chỉ là thứ yếu.”

Phía Israel cho biết đã thực hiện các biện pháp nhằm giảm thiểu thương vong dân sự “trong khả năng có thể”.

Vụ không kích diễn ra trong bối cảnh xung đột giữa Israel và Iran ngày càng leo thang, với nguy cơ lan rộng và kéo theo những hệ lụy lớn không chỉ trong khu vực mà còn đối với an ninh và kinh tế toàn cầu.

Theo The New York Times