Nhà lãnh đạo "trong bóng tối"

Bất chấp các đòn không kích hủy diệt, người kế vị tối cao của Iran vẫn đang điều hành quốc gia bằng các mệnh lệnh bằng văn bản qua bên trung gian, đối đầu trực diện với áp lực siết gọng kìm hạt nhân từ Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết Washington ghi nhận nhiều dấu hiệu cho thấy Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei đang tham gia ngày càng sâu vào các quyết sách chiến lược của Tehran.

Phát biểu trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ ngày 2/6, ông Rubio nhận định nhà lãnh đạo Iran vẫn duy trì vai trò điều hành đáng kể dù chưa xuất hiện công khai kể từ khi kế nhiệm người tiền nhiệm Ali Khamenei.

Theo Ngoại trưởng Mỹ, mọi thông điệp hiện vẫn được truyền tải thông qua văn bản và các kênh trung gian, song mức độ ảnh hưởng của ông Mojtaba Khamenei đang ngày càng rõ nét.

Nhận định này được đưa ra trong lúc Tehran đang xem xét đề xuất hòa bình mới nhất từ Washington. Các nguồn tin cho biết Tổng thống Donald Trump đã bổ sung thêm nhiều điều kiện cứng rắn trong những ngày gần đây.

Phía Iran xác nhận vẫn đang nghiên cứu đề xuất mới và chưa có liên lạc trực tiếp nào với Mỹ trong nhiều ngày qua. Các nguồn tin thân cận với đoàn đàm phán cho biết Tehran tiếp cận tiến trình này với tâm thế thận trọng và cứng rắn, xuất phát từ những bất đồng kéo dài giữa hai bên.

Hormuz và hạt nhân vẫn là nút thắt

Chính quyền Tổng thống Trump nhiều lần khẳng định hai ưu tiên hàng đầu là Iran phải từ bỏ tham vọng phát triển vũ khí hạt nhân và khôi phục hoạt động bình thường tại eo biển Hormuz.

Dù vậy, ông Trump bác bỏ thông tin cho rằng đối thoại đang rơi vào bế tắc.

"Các cuộc trao đổi vẫn đang diễn ra. Kết quả ra sao chưa ai có thể khẳng định, nhưng Iran sẽ phải đưa ra lựa chọn", ông Trump tuyên bố trên mạng xã hội.

Theo ông Rubio, các cuộc thương lượng hiện đã mở rộng sang nhiều nội dung liên quan đến chương trình hạt nhân mà Tehran trước đây từ chối thảo luận.

Tuy nhiên, Washington vẫn giữ lập trường cứng rắn. Mỹ yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz, đồng thời phải tham gia đàm phán về lượng uranium làm giàu cấp độ cao đang nắm giữ.

Ngoại trưởng Mỹ cũng nhấn mạnh việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt chỉ có thể được xem xét nếu Tehran đưa ra những nhượng bộ đáng kể về chương trình hạt nhân.

Nhiều chuyên gia nhận định đây là lần hiếm hoi Washington công khai hé lộ những nội dung cốt lõi đang được đặt lên bàn đàm phán.

Lebanon trở thành điểm nóng mới

Bên cạnh hồ sơ hạt nhân, tình hình Lebanon đang nổi lên như một trở ngại lớn đối với tiến trình đối thoại.

Sau nhiều tháng giao tranh, quân đội Israel tiếp tục mở rộng các đợt không kích vào miền Nam Lebanon, thậm chí tiến sâu tới một số khu vực quanh Beirut bất chấp các nỗ lực ngừng bắn.

Iran tuyên bố mọi thỏa thuận với Mỹ phải đi kèm cam kết chấm dứt hoàn toàn các hoạt động quân sự tại Lebanon.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cảnh báo nếu các cuộc tấn công của Israel tiếp diễn, Tehran không chỉ đình chỉ đàm phán mà còn có thể tiến tới đối đầu trực tiếp.

Trong bối cảnh chiến sự kéo dài, thị trường năng lượng toàn cầu tiếp tục theo dõi sát mọi diễn biến tại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược từng vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu và khí hóa lỏng của thế giới.

Sự xuất hiện ngày càng rõ nét của Mojtaba Khamenei trong bộ máy quyền lực Iran vì thế đang trở thành một trong những biến số quan trọng nhất đối với tương lai của khu vực cũng như tiến trình đối thoại với Mỹ.