Nguy cơ tê liệt Hormuz?

Căng thẳng quân sự giữa Mỹ và Iran tiếp tục leo thang khi Tehran mở rộng các đòn đáp trả nhằm vào nhiều quốc gia tại Trung Đông, làm gia tăng lo ngại về nguy cơ gián đoạn hoạt động tại eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu. Diễn biến này đang trở thành yếu tố chi phối thị trường năng lượng và chuỗi cung ứng quốc tế.

Không chỉ đẩy giá dầu duy trì ở vùng cao, xung đột còn làm gia tăng rủi ro đối với vận tải biển, logistics và hoạt động xuất nhập khẩu, trong khi nhóm doanh nghiệp dầu khí tiếp tục được hưởng lợi từ mặt bằng giá dầu cải thiện.

Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ (CENTCOM) xác nhận tiến hành các đợt không kích liên tiếp vào Iran nhằm làm suy yếu năng lực quân sự. Các mục tiêu bao gồm cầu đường, sân bay và đường sắt dọc bờ biển. Đáp trả, Iran đã phóng tên lửa và UAV vào 7 quốc gia tại Trung Đông, bao gồm Oman, Qatar, Bahrain, Kuwait, Jordan, Iraq và Syria. Quân đội Kuwait cho biết các cuộc tấn công gây thương vong và đốt cháy một nhà máy phát điện và khử mặn nước, buộc chính phủ kêu gọi tiết kiệm điện giữa nhiệt độ 46°C.

Các cuộc không kích của Mỹ đã gây hư hại đáng kể cho hạ tầng ở miền nam Iran. Bộ Năng lượng Iran báo cáo các đường dây điện ở Bandar Abbas và các làng lân cận bị hỏng, khiến một số khu vực mất điện. Các thành phố bị nhắm mục tiêu nằm trong số những địa phương nghèo nhất Iran với tỷ lệ thất nghiệp cao và cơ sở hạ tầng yếu kém. Dân địa phương phải chống chọi với chiến tranh liên tiếp, mất điện kéo dài và nhiệt độ lên tới 50°C, tạo áp lực nhân đạo nghiêm trọng.

Các quốc gia Ả Rập Vùng Vịnh phụ thuộc phần lớn vào công nghệ khử mặn nước biển. Nước khử mặn đáp ứng khoảng 90% nhu cầu nước ngọt tại Kuwait và Oman, 85% tại Bahrain, và khoảng 70% tại Ả Rập Xê Út. Vụ tấn công vào nhà máy phát điện và khử mặn của Kuwait đã làm tê liệt hàng loạt tổ máy, buộc giới chức kích hoạt các kế hoạch ổn định lưới điện. Hãng thông tấn Fars cảnh báo Iran có thể tiếp tục nhắm vào các cảng chiến lược tại Vùng Vịnh, bao gồm Jebel Ali (UAE), Mina Salman (Bahrain), Shuaiba (Kuwait) và các cảng chính khác.

Các chuyên gia cho rằng chiến dịch không kích của Mỹ không chỉ nhằm làm suy giảm năng lực hậu cần quân sự mà còn cắt đứt các tuyến tiếp tế của Iran. Việc tập trung tấn công vào kho chứa, bệ phóng tên lửa, hệ thống phòng không và trạm radar của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho thấy Washington có thể coi việc kiểm soát dải bờ biển phía nam Iran là giải pháp mang tính quyết định để giải quyết thách thức tại Eo biển Hormuz. Các quan chức Mỹ cho biết phá hủy các mục tiêu này có thể tạo tiền đề cho các chiến dịch quân sự quy mô lớn hơn.