Nguy cơ mức thuế 295% giáng xuống ngành hóa chất Việt

Mức thuế đề xuất lên tới 295,36% — con số cao nhất trong danh sách các quốc gia bị nhắm tới — đang tạo nên một cơn địa chấn cho các doanh nghiệp xuất khẩu PTMEG của Việt Nam. Sau đơn kiện từ "ông lớn" BASF Corporation, ngành sản xuất trong nước đang phải chạy đua với thời gian để đối mặt với một trong những vụ kiện phòng vệ thương mại khốc liệt nhất tại thị trường Mỹ.

Việc Hoa Kỳ tiếp tục coi Việt Nam là nền kinh tế phi thị trường đang trở thành rào cản chí mạng, khiến các doanh nghiệp đứng trước nguy cơ bị áp thuế dựa trên các giá trị thay thế bất lợi.

Nguy cơ mức thuế 295% giáng xuống ngành hóa chất Việt

Một mặt hàng hóa chất xuất khẩu của Việt Nam đang đối diện rủi ro pháp lý lớn tại thị trường Mỹ, khi đề xuất điều tra chống bán phá giá đi kèm mức thuế có thể lên tới 295%.

Đơn kiện do BASF Corporation nộp lên U.S. Department of Commerce vào ngày 7/4/2026, yêu cầu điều tra sản phẩm PTMEG (polytetramethylene ether glycol) nhập khẩu từ nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.

Đáng chú ý, một doanh nghiệp Việt Nam bị nêu đích danh với cáo buộc xuất khẩu khối lượng lớn sang Mỹ là Hyosung Vietnam. Theo hồ sơ, thời kỳ điều tra dự kiến kéo dài từ tháng 10/2025 đến hết tháng 3/2026, trong khi dữ liệu thiệt hại được xem xét trong giai đoạn hơn 3 năm trước đó.

Nguyên đơn đề xuất biên độ thuế chống bán phá giá đối với hàng Việt dao động từ 78,72% đến 295,36% – mức cao nhất trong nhóm các nước bị nhắm tới. Nếu kịch bản này xảy ra, lợi thế cạnh tranh về giá gần như bị xóa sổ.

Một điểm bất lợi mang tính cấu trúc là Mỹ tiếp tục coi Việt Nam là nền kinh tế phi thị trường. Điều này cho phép cơ quan điều tra sử dụng giá trị thay thế từ các quốc gia khác như Indonesia, El Salvador hay Jordan để tính toán biên độ phá giá – yếu tố thường khiến mức thuế bị đẩy lên cao.

Hiện Bộ Thương mại Mỹ đang trong giai đoạn rà soát kỹ thuật trước khi quyết định có khởi xướng điều tra hay không. Nguyên đơn đã được yêu cầu bổ sung dữ liệu và phương pháp tính toán trước hạn chót 20/4. Nếu không đáp ứng đầy đủ, hồ sơ có thể bị bác bỏ; ngược lại, vụ việc sẽ chính thức bước vào quy trình điều tra với nhiều rủi ro cho doanh nghiệp liên quan.

Trong bối cảnh đó, cơ quan chức năng khuyến nghị các doanh nghiệp theo dõi sát diễn biến, chủ động nghiên cứu quy định điều tra của Mỹ và chuẩn bị chiến lược ứng phó. Kinh nghiệm từ các vụ việc trước cho thấy, mức độ hợp tác với cơ quan điều tra có thể quyết định trực tiếp đến mức thuế cuối cùng. Ngược lại, việc chậm trễ hoặc thiếu minh bạch có thể khiến doanh nghiệp bị áp mức thuế cao nhất theo cáo buộc.

Vụ việc, nếu được khởi xướng, sẽ là phép thử mới cho năng lực phòng vệ thương mại của doanh nghiệp Việt trong bối cảnh các thị trường lớn ngày càng gia tăng rào cản kỹ thuật và pháp lý.