Nguy cơ mở “mặt trận Biển Đỏ” khi căng thẳng Mỹ – Iran leo thang

Căng thẳng giữa Mỹ và Iran đang đứng trước nguy cơ leo thang mới, khi giới phân tích cảnh báo Tehran có thể mở rộng đòn đáp trả sang khu vực Biển Đỏ nếu Washington tiếp tục siết chặt phong tỏa Eo biển Hormuz.

Sức ép từ Saudi Arabia và nỗi lo leo thang

Saudi Arabia được cho là đang gây sức ép để Mỹ sớm dỡ bỏ phong tỏa Hormuz và quay lại bàn đàm phán. Riyadh lo ngại động thái này có thể kích hoạt phản ứng mạnh từ Tehran, đẩy xung đột lan rộng ra các tuyến hàng hải chiến lược khác.

Một trong những kịch bản đáng chú ý là Iran có thể tìm cách gây gián đoạn Eo biển Bab el-Mandeb – cửa ngõ quan trọng nối Biển Đỏ với Ấn Độ Dương và là tuyến vận chuyển năng lượng huyết mạch giữa châu Á và châu Âu.

“Lá bài” Biển Đỏ của Iran

Eo biển Bab el-Mandeb mỗi ngày từng vận chuyển khoảng 9,3 triệu thùng dầu trước khi xung đột khu vực gia tăng. Tuy nhiên, lưu lượng đã suy giảm đáng kể do các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại.

Giới chuyên gia nhận định Iran có thể tận dụng ảnh hưởng đối với Houthi tại Yemen để gây áp lực. Nhóm này từng chứng minh khả năng làm gián đoạn hoạt động hàng hải thông qua các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái.

Truyền thông liên kết với IRGC cũng cảnh báo rằng việc Mỹ phong tỏa Hormuz có thể khiến Tehran mở rộng hành động sang Biển Đỏ.

Rủi ro với chuỗi cung ứng năng lượng

Trước đó, việc gián đoạn tại Eo biển Hormuz đã khiến khoảng 13 triệu thùng dầu/ngày bị ảnh hưởng và đẩy giá dầu vượt ngưỡng 100 USD/thùng.

Để ứng phó, Saudi Arabia đã chuyển hướng vận chuyển qua Biển Đỏ tới cảng Yanbu, duy trì xuất khẩu khoảng 7 triệu thùng/ngày. Tuy nhiên, nếu Bab el-Mandeb bị gián đoạn, tuyến thay thế này cũng có nguy cơ bị “khóa”, gây cú sốc lớn cho thị trường năng lượng toàn cầu.

Thông điệp cứng rắn từ Tehran

Iran đã phát đi tín hiệu cảnh báo rằng nếu an ninh các cảng của nước này bị đe dọa, toàn bộ khu vực Vịnh Ba Tư và Biển Oman có thể trở nên mất an toàn.

Một số quan chức Iran thậm chí coi Bab el-Mandeb “có tầm quan trọng tương đương Hormuz”, hàm ý sẵn sàng mở rộng phạm vi đáp trả nếu cần thiết.

Nguy cơ lan rộng xung đột

Dù các nước vùng Vịnh không muốn Tehran kiểm soát hoàn toàn Hormuz, nhiều quốc gia vẫn thúc đẩy giải pháp ngoại giao nhằm tránh kịch bản xung đột lan rộng.

Giới phân tích nhận định, nếu cả Eo biển Hormuz và Eo biển Bab el-Mandeb cùng bị gián đoạn, chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu sẽ chịu cú sốc chưa từng có, kéo theo hệ lụy sâu rộng tới kinh tế thế giới.

Trong bối cảnh đó, mọi động thái tiếp theo của Mỹ và Iran đều có thể trở thành “chất xúc tác” đẩy khu vực tiến gần hơn tới một cuộc khủng hoảng quy mô lớn.