Nguồn cung thắt chặt “tiếp sức” cho đà tăng giá nhóm họ đậu

Trên thị trường nông sản, nhóm họ đậu vừa trải qua một tuần giao dịch sôi động. Kết tuần, giá đậu tương tăng gần 5% lên 434 USD/tấn. Giá khô đậu tương cũng tăng gần 5%, lên 349,6 USD/tấn, trong khi dầu đậu tương tăng 5,4%, đạt 1.542 USD/tấn.

Chỉ số MXV-Index Nông sản tiếp tục bứt phá, tăng gần 5,5% lên 1.464 điểm. Dòng tiền vẫn tập trung chủ yếu vào các hợp đồng đậu tương, trong bối cảnh nhà đầu tư tiếp tục gia tăng tỷ trọng đối với nhóm nông sản sau khi nhiều yếu tố cơ bản đồng loạt chuyển biến theo hướng tích cực.

Theo MXV, báo cáo Cung – cầu nông sản thế giới (WASDE) tháng 7 của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) đã củng cố tâm lý tích cực trên thị trường khi cơ quan này điều chỉnh giảm dự báo tồn kho đậu tương. Cùng với những lo ngại về thời tiết tại Mỹ và nhu cầu nhập khẩu gia tăng từ Trung Quốc, báo cáo này tiếp tục tạo nền tảng hỗ trợ cho giá của toàn bộ tổ hợp đậu tương.

Trên thị trường kỳ hạn, các thông tin trên nhanh chóng thúc đẩy lực mua quay trở lại. Đối với niên vụ 2025-2026, USDA hạ dự báo tồn kho cuối vụ của Mỹ khoảng 272.000 tấn so với báo cáo tháng trước, xuống còn gần 9 triệu tấn.

Đối với niên vụ 2026-2027, dự báo tồn kho cuối kỳ được giữ nguyên ở mức 8,43 triệu tấn, thấp hơn từ 544.000-598.000 tấn so với kỳ vọng trung bình của giới phân tích. Trong khi đó, dự báo xuất khẩu được nâng thêm khoảng 816.000 tấn lên 45,18 triệu tấn, khiến cán cân cung – cầu tại Mỹ tiếp tục thu hẹp.

Trên phạm vi toàn cầu, USDA hạ dự báo tồn kho đậu tương cuối kỳ niên vụ 2026-2027 xuống còn 124,2 triệu tấn, thấp hơn khoảng 1 triệu tấn so với kỳ vọng của thị trường.

Đáng chú ý, USDA đồng thời nâng dự báo nhập khẩu đậu tương của Trung Quốc thêm 1 triệu tấn cho cả hai niên vụ. Theo đó, lượng nhập khẩu niên vụ 2025-2026 được nâng lên 113 triệu tấn và niên vụ 2026-2027 lên 115 triệu tấn. Điều này cho thấy nhu cầu từ quốc gia nhập khẩu đậu tương lớn nhất thế giới vẫn duy trì tích cực, qua đó tiếp tục củng cố kỳ vọng về một thị trường có nguồn cung ngày càng thắt chặt.

 

Ngoài yếu tố cung – cầu, thời tiết tại Mỹ tiếp tục là nhân tố được thị trường theo dõi sát sao. Các mô hình dự báo ngắn hạn cho thấy nền nhiệt tại khu vực Dakota có thể vượt 38 độ C trong những ngày tới, trong khi khu vực trồng đậu tương phía Tây Bắc và vùng Đồng bằng phía Bắc tiếp tục thiếu mưa. Ngược lại, mưa lớn tại miền Nam Midwest và bang Missouri có nguy cơ gây ngập úng cục bộ, ảnh hưởng đến chất lượng cây trồng. Diễn biến thời tiết trái chiều tại các vùng sản xuất trọng điểm khiến thị trường gia tăng phần bù rủi ro đối với nguồn cung trong thời gian tới.

Bên cạnh những lo ngại về thời tiết, lực mua hàng thực từ Trung Quốc tiếp tục tạo điểm tựa cho giá đậu tương Mỹ. Giá chào FOB tại khu vực Vịnh Mexico vẫn duy trì lợi thế cạnh tranh so với Brazil, qua đó thúc đẩy hoạt động thu mua.

Điều này được phản ánh rõ qua các báo cáo bán hàng hàng ngày của USDA. Chỉ trong hai phiên giao dịch cuối tuần, tổng lượng đậu tương được xác nhận bán ra đạt 728.000 tấn, trong đó 592.000 tấn thuộc niên vụ 2026-2027. Đáng chú ý, đơn hàng xuất khẩu 264.000 tấn sang Trung Quốc được công bố ngày 11/7 tiếp nối các giao dịch 136.000 tấn với Trung Quốc và 120.000 tấn cho một quốc gia giấu tên trước đó. Chuỗi đơn hàng này cho thấy sức mua đối với đậu tương Mỹ vẫn duy trì ở mức cao, đồng thời góp phần giải tỏa áp lực tồn kho cuối vụ.

Ngoài ra, giá nhóm họ đậu còn được hỗ trợ bởi nhu cầu ép dầu phục vụ sản xuất nhiên liệu sinh học tại Mỹ. Bất chấp những biến động của giá dầu thô, nhu cầu tiêu thụ dầu đậu tương cho sản xuất nhiên liệu sinh học vẫn duy trì tích cực.

Các chính sách điều tiết của Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) liên quan đến chỉ tiêu pha trộn nhiên liệu tái tạo bắt buộc (RFS), cùng cơ chế Tín dụng thuế nhiên liệu sạch (45Z), đang khuyến khích các nhà máy lọc dầu gia tăng sử dụng nguồn nguyên liệu dầu thực vật trong nước nhằm tối ưu hiệu quả kinh tế.

Theo MXV, sự cộng hưởng của các yếu tố trên đang góp phần hình thành mặt bằng giá mới đối với nhóm hạt dầu. Đối với các doanh nghiệp nhập khẩu Việt Nam, việc giá khô đậu tương và ngô đồng loạt tăng sẽ tạo thêm áp lực lên chi phí sản xuất thức ăn chăn nuôi trong nửa cuối năm 2026.

Trong bối cảnh tỷ giá và cước vận tải biển vẫn tiềm ẩn nhiều biến động, các doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi nên hạn chế mua đuổi trong những phiên giá tăng mạnh. Thay vào đó, có thể tận dụng các nhịp điều chỉnh kỹ thuật để phân bổ dòng tiền hợp lý và từng bước xây dựng vị thế mua phòng vệ (hedging) cho các kỳ hạn giao xa, qua đó chủ động kiểm soát chi phí nguyên liệu đầu vào.