Nghịch lý khó hiểu: Giá xăng tăng nhưng Mỹ chưa đẩy mạnh khai thác dầu, vì sao?

Giá xăng tại Mỹ đang tăng mạnh khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông làm gián đoạn các tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng.

Theo số liệu từ Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá xăng trung bình trên toàn quốc đã tăng lên 4,24 USD/gallon, cao hơn đáng kể so với mức 2,99 USD/gallon trước khi xung đột liên quan đến Iran tác động đến thị trường dầu mỏ toàn cầu. Tại California, giá xăng hiện đã tiến sát 6 USD/gallon, cao hơn hơn 1 USD so với cùng kỳ năm ngoái.

Điều đáng chú ý là dù Mỹ đang giữ vị trí quốc gia khai thác dầu lớn nhất thế giới, việc tăng sản lượng trong ngắn hạn gần như không thể giúp kéo giảm giá nhiên liệu ngay lập tức. Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), sản lượng dầu thô của nước này trong tháng 3 đạt hơn 13,7 triệu thùng/ngày, chỉ thấp hơn khoảng 125.000 thùng/ngày so với mức kỷ lục trước đó. Điều này cho thấy ngành dầu khí Mỹ đã hoạt động gần như tối đa công suất hiện có.

Trong khi đó, những gián đoạn tại eo biển Hormuz đang ảnh hưởng tới khoảng 20 triệu thùng dầu mỗi ngày, tương đương gần 20% lưu lượng dầu vận chuyển bằng đường biển toàn cầu. Các chuyên gia nhận định đây là khối lượng quá lớn để bất kỳ quốc gia nào có thể bù đắp trong thời gian ngắn. Ngay cả khi có sự chuẩn bị từ nhiều năm trước, việc thay thế hoàn toàn nguồn cung bị gián đoạn vẫn là nhiệm vụ gần như bất khả thi.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp dầu khí Mỹ cũng không dễ dàng mở rộng sản xuất chỉ vì giá dầu tăng. Quyết định đầu tư phụ thuộc chủ yếu vào hiệu quả kinh tế và triển vọng giá dầu dài hạn thay vì các lời kêu gọi từ giới chính trị. Dù chính quyền Tổng thống Donald Trump liên tục thúc đẩy khẩu hiệu “Drill, Baby, Drill” nhằm gia tăng khai thác, các tập đoàn lớn như Exxon Mobil và Chevron vẫn duy trì kế hoạch sản xuất hiện tại do lo ngại rủi ro từ các chu kỳ tăng giảm mạnh của thị trường năng lượng.

Ngay cả khi doanh nghiệp quyết định tăng đầu tư, nguồn cung mới cũng cần nhiều tháng hoặc thậm chí nhiều năm để xuất hiện trên thị trường. Quá trình khảo sát, khoan thăm dò, phát triển mỏ và xây dựng hạ tầng vận chuyển đều đòi hỏi thời gian dài trước khi dầu có thể được đưa vào chuỗi cung ứng.

Theo giới phân tích, chìa khóa quan trọng nhất để hạ nhiệt giá xăng hiện nay vẫn là việc khôi phục hoàn toàn hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, ngay cả khi tuyến hàng hải này được nối lại ngay lập tức, thị trường vẫn cần thêm nhiều tuần để tái lập chuỗi cung ứng và đưa nguồn dầu trở lại các khu vực tiêu thụ.

Trong bối cảnh đó, giá xăng tại Mỹ khó có thể nhanh chóng quay về mức trước khi xung đột nổ ra. Điều này đồng nghĩa người tiêu dùng Mỹ sẽ tiếp tục phải đối mặt với chi phí nhiên liệu cao trong thời gian tới, bất chấp việc nước này vẫn là cường quốc sản xuất dầu lớn nhất thế giới.