#KT vĩ mô

24HMONEY đã kiểm duyệt

Ngay trong tháng 1, Chính phủ chốt phương án đầu tư tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam: THACO, Mekolor... bước vào vòng quyết định

Ngay trong tháng 1/2026, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam với tổng mức đầu tư 67 tỷ USD sẽ chính thức chốt phương án đầu tư, mở ra cơ hội tham gia cho các doanh nghiệp tư nhân lớn như THACO, liên danh Mekolor – Great (USA), trong khi Vingroup bất ngờ rút hồ sơ ban đầu.

3 phương án đầu tư, 5 doanh nghiệp tranh “miếng bánh khổng lồ”

Tháng 6/2025, Quốc hội đã chấp thuận đề xuất triển khai dự án theo 3 hình thức: đầu tư công, đối tác công – tư (PPP) và đầu tư kinh doanh, nhằm tạo cơ hội cho các doanh nghiệp tư nhân tham gia các dự án hạ tầng chiến lược.

Hiện tại, 5 doanh nghiệp còn lại trong danh sách đăng ký gồm: THACO, liên danh Mekolor – Great (USA), Tập đoàn Discovery, CTCP Vận tải đường sắt Việt Nam. Các ứng viên này sẽ trình đề xuất chi tiết, vốn góp và phương án huy động tài chính trước khi Chính phủ lựa chọn phương án tối ưu.

Trong số này, THACO được đánh giá là ứng viên sáng giá nhất nhờ phương án vốn linh hoạt: 20% vốn tự có, 80% vốn huy động trong và ngoài nước, đồng thời đề xuất thành lập các công ty dự án để quản lý vốn. THACO cam kết đảm bảo tiến độ, chất lượng thi công và chuyển giao đầy đủ các hạng mục cho Nhà nước, hướng tới nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, với mục tiêu sản xuất đầu máy, toa tàu tại Việt Nam từ năm 2029.

Ngược lại, Tập đoàn Discovery muốn tham gia mô hình kinh doanh – thu hồi vốn, nhưng năng lực tài chính còn hạn chế; trong khi liên danh Mekolor – Great (USA) từng tuyên bố sẵn sàng rót 100 tỷ USD “không vay vốn”, nhưng chỉ có vốn điều lệ 1 tỷ đồng, lợi nhuận gần như bằng 0, gây hoài nghi về khả năng thực hiện.

Các doanh nghiệp khác như CTCP Vận tải đường sắt Việt Nam và Công ty TNHH Việt Nam 3000 muốn tham gia với vai trò huy động vốn hoặc cung cấp chuyên gia, nhưng chưa làm rõ năng lực tài chính và cơ sở pháp lý.

Quyết định sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hạ tầng quốc gia

Dự án đường sắt Bắc – Nam tốc độ cao dài khoảng 1.500 km, nối liền các trung tâm kinh tế trọng điểm từ Hà Nội đến TP. Hồ Chí Minh, được xem là xương sống của hạ tầng giao thông Việt Nam trong 50 năm tới.

Việc lựa chọn phương án đầu tư sẽ được Chính phủ công bố ngay trong tháng 1/2026. Thành công của dự án sẽ không chỉ tạo ra mạng lưới vận tải hiện đại, giảm tải đường bộ, mà còn mở ra cơ hội kinh doanh tỷ USD cho các nhà đầu tư.

Tuy nhiên, thách thức tài chính và năng lực thực hiện vẫn là rào cản lớn. Với tổng vốn đầu tư 67 tỷ USD, bất kỳ sai sót trong quản lý vốn hay tiến độ đều có thể kéo theo rủi ro lớn cho toàn bộ dự án.

Bối cảnh mới: kinh tế tư nhân được mở đường

Quyết định triển khai dự án theo các hình thức PPP và đầu tư kinh doanh phản ánh tinh thần không cấm đoán nhưng có kiểm soát trong phát triển hạ tầng chiến lược. Điều này phù hợp với Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân, mở đường cho doanh nghiệp tư nhân tham gia các dự án trọng điểm quốc gia, đồng thời thúc đẩy cạnh tranh và nâng cao hiệu quả đầu tư.

Trong bối cảnh đó, cuộc đua giữa THACO và Mekolor đang trở thành tâm điểm chú ý, đặc biệt khi Vingroup – vốn là ứng viên tiềm năng – bất ngờ rút lui. Quyết định cuối cùng sẽ hé lộ ai thực sự đủ năng lực “cầm trịch” siêu dự án đường sắt tốc độ cao 67 tỷ USD, đồng thời đặt dấu mốc quan trọng cho việc huy động nguồn lực tư nhân tham gia hạ tầng chiến lược quốc gia.