MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Tài chính

24HMONEY đã kiểm duyệt

Ngân hàng nội thoái lui – tài chính tiêu dùng rơi vào tay ai?

Sau một thời gian âm thầm bám trụ, MB và MSB đồng loạt tung tín hiệu rút lui khỏi sân chơi tài chính tiêu dùng. Những cái tên từng được kỳ vọng như Mcredit và TNEX Finance nay đứng trước ngã rẽ khi các ngân hàng mẹ chính thức hé lộ ý định thoái vốn. Cuộc tháo lui này liệu chỉ là toan tính riêng lẻ, hay là tín hiệu về một chu kỳ chuyển giao quyền lực trên thị trường tài chính tiêu dùng – nơi các đại gia ngoại đang ngày một áp đảo?

Làn sóng thoái vốn khỏi các công ty tài chính đang lan rộng trong hệ thống ngân hàng Việt Nam, phản ánh một xu hướng chiến lược rõ rệt: rút lui khỏi “vùng trũng” lợi nhuận để tập trung vào các mảng kinh doanh cốt lõi, đồng thời mở đường cho các tập đoàn tài chính ngoại thâu tóm thị phần.

Mới đây, trong tài liệu phục vụ Đại hội cổ đông thường niên năm 2025, Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) bất ngờ tiết lộ kế hoạch chuyển nhượng cổ phần tại Mcredit – công ty tài chính tiêu dùng mà MB đang sở hữu 50% vốn. Nếu thương vụ hoàn tất, Mcredit sẽ không còn là công ty con của MB, đánh dấu bước ngoặt lớn trong chiến lược đầu tư của nhà băng này. Một sự “buông tay” âm thầm nhưng đầy tính toán, khi MB từng đặt kỳ vọng lớn vào thị trường tài chính tiêu dùng.

Với cổ đông chiến lược còn lại là ngân hàng SBI Shinsei (Nhật Bản) nắm 49% cổ phần, Mcredit hiện nằm trong top 2 công ty tài chính tiêu dùng lớn nhất Việt Nam, với dư nợ cho vay ghi nhận đến cuối năm 2023 là hơn 21.388 tỷ đồng. Giai đoạn 2019–2023, Mcredit đạt tốc độ tăng trưởng kép lên tới 33,2%, vượt xa mức bình quân ngành. Thế nhưng, tốc độ không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với lợi nhuận bền vững – và MB dường như đã nhìn ra điều đó.

Tương tự MB, Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB) cũng đã trình kế hoạch thoái vốn khỏi TNEX Finance – công ty tài chính tiền thân là FCCOM và hiện do MSB nắm giữ 100% vốn. Dù ghi nhận tổng tài sản 3.807 tỷ đồng, doanh thu gần 359 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế chỉ vỏn vẹn 5 tỷ đồng vào cuối năm 2024, TNEX Finance được đánh giá là một khoản đầu tư chưa đạt kỳ vọng – ít nhất là về hiệu quả sử dụng vốn.

MSB thẳng thắn nhìn nhận: để tồn tại và phát triển dài hạn trong một thị trường tài chính tiêu dùng ngày càng khốc liệt, các công ty tài chính cần nguồn lực lớn về công nghệ, quản trị rủi ro và nhân sự chất lượng cao. Chính vì thế, ngân hàng này đang tìm đối tác chiến lược để chuyển nhượng toàn phần hoặc một phần vốn tại TNEX Finance – hướng tới một mô hình hợp tác mới linh hoạt hơn, hiệu quả hơn.

Tái cơ cấu đầu tư: Lối đi không của riêng ai

Thực tế, MB và MSB không đơn độc. Nhiều ngân hàng thương mại như VPBank, SHB, Techcombank, HDBank... cũng đã từng bước thoái vốn hoặc bán đứt các công ty tài chính con, đưa dòng vốn quay lại hoạt động ngân hàng cốt lõi như tín dụng, bán lẻ và chuyển đổi số. Các thương vụ đình đám như SHB bán toàn bộ SHB Finance cho Krungsri (Thái Lan), VPBank chuyển nhượng 49% FE Credit cho SMBC (Nhật), hay Techcombank bán Techcom Finance cho Lotte Card (Hàn Quốc) chỉ là phần nổi của tảng băng mang tên “chuyển dịch chiến lược”.

Một mặt, thoái vốn là cách để các nhà băng giải phóng nguồn lực, tối ưu hóa bảng cân đối và giảm thiểu rủi ro trong bối cảnh thị trường tiêu dùng tài chính đang bị cạnh tranh bào mòn bởi fintech và các tay chơi lâu năm. Mặt khác, sự rút lui này lại tạo ra “khoảng trống ngọt ngào” cho giới đầu tư quốc tế – những ông lớn sẵn sàng bỏ hàng trăm triệu đến hàng tỷ USD để đổi lấy chỗ đứng tại thị trường Việt Nam.

Ngoại binh đổ bộ: Cơn khát sở hữu công ty tài chính Việt

Trái với sự thoái lui của ngân hàng nội, các tập đoàn tài chính ngoại đang ào ạt đổ bộ vào thị trường tài chính tiêu dùng Việt Nam. Gần đây nhất, SCB X (Thái Lan) tuyên bố sẽ hoàn tất thương vụ mua lại Home Credit Việt Nam trong nửa đầu 2025, với giá trị ước tính khoảng 900 triệu USD. Trước đó, UOB (Singapore) cũng đã thâu tóm mảng ngân hàng tiêu dùng của Citigroup tại Việt Nam, mở rộng hiện diện từ tín dụng cho đến quản lý tài sản cá nhân.

Thương vụ “gây sốc” nhất là vào năm 2021, khi VPBank bán 49% FE Credit cho tập đoàn Sumitomo Mitsui với giá 1,4 tỷ USD – biến đây thành một trong những cú bắt tay đình đám nhất lịch sử ngành tài chính tiêu dùng Việt.

Lý do đằng sau cơn khát sở hữu này không khó hiểu. Việt Nam có hơn 33 triệu lao động phi chính thức – nhóm khách hàng mà hệ thống ngân hàng truyền thống chưa thể “với tới”. Tỷ lệ thâm nhập dịch vụ tài chính còn thấp, trong khi nhu cầu tín dụng tiêu dùng lại tăng trưởng bình quân 20%/năm. Với dư nợ tín dụng tiêu dùng chỉ chiếm khoảng 27% GDP, Việt Nam vẫn là thị trường “ngách” đầy tiềm năng trong mắt các nhà đầu tư quốc tế.

Giao thời chiến lược: Cơ hội để lột xác?

Ở góc nhìn tích cực, việc các tổ chức tài chính ngoại thâm nhập sâu vào thị trường Việt không chỉ là “cuộc săn mồi” đơn thuần. Họ mang theo vốn lớn, công nghệ hiện đại, năng lực quản trị tinh vi và kinh nghiệm toàn cầu. Trong một thị trường đang cần nâng cấp vận hành và kiểm soát rủi ro tốt hơn, sự hiện diện của các “ông lớn” quốc tế có thể là cú hích quan trọng giúp các công ty tài chính trong nước tái cấu trúc toàn diện.

Bà Trần Kiều Oanh, chuyên gia của FiinGroup, cho rằng việc bắt tay với nhà đầu tư ngoại giúp các công ty tài chính nội không chỉ gia tăng tiềm lực, mà còn mở rộng được hệ sinh thái, chạm tới nhiều phân khúc khách hàng mới và củng cố vị thế cạnh tranh trên thị trường.

Dù là thoái lui chiến lược hay thâu tóm chủ động, điểm chung của tất cả những biến động này là sự chuyển giao thế lực trên bản đồ tài chính tiêu dùng Việt Nam. Ngân hàng nội rút lui, tập đoàn ngoại thế chỗ – đó không chỉ là sự hoán đổi cổ phần, mà còn là tín hiệu cho một thời kỳ mới: thị trường tài chính tiêu dùng Việt đang bước vào giai đoạn tái định hình mạnh mẽ, nơi sức mạnh không chỉ đến từ vốn, mà còn đến từ tầm nhìn và khả năng thích nghi.