Ngăn chặn việc hợp thức hóa vàng lậu, vàng "tặc"

Ngân hàng Nhà nước chỉ ra Nghị định 24/2012/NĐ-CP về quản lý thị trường vàng chưa có quy định rõ ràng về việc phân biệt giữa vàng miếng và vàng trang sức, mỹ nghệ. Kẽ hở này bị nhiều doanh nghiệp, tổ chức tín dụng lợi dụng để hợp thức hóa vàng lậu, vàng không rõ nguồn gốc để sản xuất vàng “4 số 9” dưới dạng trang sức mỹ nghệ nhưng có tính chất và mục đích sử dụng tương tự vàng miếng....

Báo cáo tổng kết tình hình thực hiện Nghị định số 24/2012/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý hoạt động kinh doanh vàng đã chỉ ra những mặt được và tồn tại trong quản lý thị trường vàng gần 13 năm qua. Nghị định 24 đã chấm dứt hoạt động huy động, cho vay vốn bằng vàng, đưa vàng ra khỏi bảng cân đối của tổ chức tín dụng, qua đó giúp giá vàng trong nước tương đối ổn định và bám sát giá thế giới trong giai đoạn 2014-2021. Tuy nhiên, từ cuối năm 2021 đến tháng 4/2024, chênh lệch giá giữa vàng trong nước và thế giới đã tăng lên tới 18 triệu đồng/lượng, tương đương 25%, tiềm ẩn nguy cơ tác động tiêu cực đến an toàn thị trường tài chính và tâm lý xã hội.

Thực trạng cho thấy bên cạnh sự tuân thủ của đa số doanh nghiệp, vẫn xuất hiện hiện tượng một số tổ chức tín dụng lợi dụng chức năng kinh doanh vàng để tiến hành các hành vi vi phạm như kinh doanh trái phép, hợp thức hóa vàng lậu, trốn thuế. Tình hình buôn lậu vàng qua biên giới vẫn diễn ra, tác động đến tỷ giá USD/VND và gây áp lực lên thị trường ngoại tệ.

Ngân hàng Nhà nước đã thực hiện nhiều giải pháp nhằm ổn định thị trường vàng, tuy nhiên độ chênh lệch giá vẫn diễn ra, và một số doanh nghiệp khéo léo sản xuất vàng trang sức có hàm lượng tương tự vàng miếng. Đến nay, số doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất vàng trang sức mỹ nghệ đã đạt trên 6.800, trong đó TP. Hồ Chí Minh là nơi tập trung nhiều nhất với 650 doanh nghiệp. Báo cáo cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải sửa đổi, bổ sung Nghị định 24 nhằm phân biệt rõ ràng giữa vàng miếng và vàng trang sức, mỹ nghệ, nhằm ngăn chặn nạn vàng lậu.