Nậng hạng chứng khoán sẽ hấp dẫn dòng vốn ngoại

Dòng tiền ngoại sẽ sớm quay trở lại Việt Nam trong bối cảnh nền định giá thấp cùng tác động tích cực từ việc nâng hạng thị trường chứng khoán.

Năm 2024 lại là năm bán ròng kỉ lục của khối ngoại với cổ phiếu Việt Nam. Động thái này diễn ra trong bối cảnh các thị trường cận biên (bao gồm Việt Nam) và mới nổi kém hấp dẫn hơn so với nhóm phát triển.

Theo dữ liệu từ Fiintrade - nền tảng phân tích giao dịch chứng khoán của Fiingroup, trong năm 2024, nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng tổng cộng hơn 93.000 tỉ đồng (3,7 tỉ USD) cổ phiếu Việt Nam, trong đó bán ròng trên HoSE khoảng 90.000 tỉ đồng, gấp gần 4 lần năm 2023.

Như vậy, lũy kế 5 năm từ sau khi dịch COVID-19 xuất hiện, nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng tổng cộng 167.200 tỉ đồng, gần gấp đôi giá trị họ mua ròng trong 13 năm trước đó (2007 - 2019).

Fiintrade lưu ý, giá trị mua ròng này chỉ tính các giao dịch thứ cấp (không bao gồm các giao dịch sơ cấp thông qua các đợt phát hành riêng lẻ hoặc phát hành vốn cổ phần của các doanh nghiệp niêm yết).

Bởi vậy, ngày 31.12.2024, tỉ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài đối với cổ phiếu trong nước đã giảm xuống mức thấp nhất trong 10 năm qua về 12,8% tính trên 3 sàn và 16,8% nếu chỉ tính trên HoSE.

Trong khi trước đây, tỉ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài trên HoSE đạt mức cao nhất là 21% vào đầu tháng 2.2020.

Bước sang những giai đoạn đầu của năm 2025, sức bán ròng của khối ngoại vẫn chiếm ưu thế chủ đạo do áp lực tỉ giá cùng lợi nhuận kỳ vọng ở mức cao tại các thị trường phát triển như Mỹ.

Tuy nhiên, các chuyên gia đánh giá, dòng tiền ngoại sẽ sớm quay trở lại Việt Nam trong bối cảnh nền định giá thấp cùng tác động tích cực từ việc nâng hạng thị trường.

Trong tiến trình thực hiện các giải pháp nhằm nâng hạng thị trường, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 68/2024/TT-BTC ngày 18.9.2024, bỏ yêu cầu phải có đủ tiền trước khi thực hiện giao dịch mua của nhà đầu tư tổ chức nước ngoài, đồng thời đưa ra lộ trình các doanh nghiệp niêm yết và đăng ký giao dịch thực hiện công bố thông tin bằng tiếng Anh.

Thông tư 68/2024/TT-BTC có hiệu lực kể từ ngày 2.11.2024, như vậy, việc nâng hạng thị trường được kỳ vọng diễn ra tại kỳ đánh giá tiếp theo trong năm 2025.

Dự kiến, FTSE Russell sẽ đưa Việt Nam vào danh sách thị trường mới nổi vào tháng 9.2025, trong khi MSCI có thể thực hiện đánh giá tương tự một năm sau đó.

Công ty Chứng khoán KBSV kỳ vọng, thị trường Việt Nam sẽ được quyết định nâng hạng theo đánh giá của FTSE Russell trong kỳ tháng 9.2025 và chính thức được thêm vào rổ chỉ số thị trường mới nổi của FTSE trong năm 2026, qua đó đem lại các tác động tích cực lên dòng vốn ngoại chảy vào thị trường Việt Nam.

Theo ước tính của KBSV, sau khi nâng hạng, Việt Nam có thể đón nhận khoảng 36.000 tỉ đồng vốn ngoại từ các quỹ ETF mô phỏng chỉ số thị trường mới nổi của FTSE (khoảng 1,5% tổng quy mô tài sản các quỹ ETF này) và khoảng 100.000 tỉ đồng vốn từ các quỹ thụ động và chủ động với danh mục lựa chọn trong rổ thị trường mới nổi FTSE (khoảng 1% tổng quy mô tài sản các quỹ này).

Trong khi đó, dòng vốn từ các quỹ đầu tư chủ động dự kiến sẽ tăng 4 - 5 lần so với hiện tại, khi Việt Nam trở thành một thị trường tiềm năng, an toàn hơn trong mắt các nhà đầu tư ngoại.

Theo lịch sử của các thị trường đi trước, câu chuyện nâng hạng thường thu hút dòng vốn cả trong và ngoài nước rất lớn; các chỉ số chứng khoán có diễn biến tích cực bắt đầu từ trung bình 6 tháng trước khi được nâng hạng.

Do đó, VN-Index có xác suất cao sẽ thu hút dòng tiền và diễn biến tích cực hơn kể từ tháng 3.2025, nhờ kỳ vọng nâng hạng.