Mỹ và Iran bước vào cuộc đấu trí cấp chuyên gia

Trong khi bàn đàm phán tại Islamabad nỗ lực tìm tiếng nói chung về chương trình hạt nhân và bồi thường chiến tranh, thì tại eo biển Hormuz, hải quân Mỹ đã bắt đầu thiết lập hành lang an toàn mới, thách thức quyền kiểm soát của lực lượng vệ binh Tehran.

Sau cuộc đối thoại ban đầu tại Islamabad, Mỹ và Iran đã chuyển sang vòng đàm phán cấp chuyên gia, tập trung vào các nhóm lĩnh vực then chốt như kinh tế, quân sự, pháp lý và hạt nhân. Theo phía Iran, đây là giai đoạn nhằm hoàn thiện các chi tiết kỹ thuật – bước đi mang tính bản lề để kiểm chứng thiện chí và khả năng thỏa hiệp của hai bên.

Phái đoàn Iran tham dự với quy mô lớn, gồm hơn 70 thành viên từ đàm phán, chuyên gia đến an ninh. Phía Mỹ cũng triển khai đầy đủ đội ngũ chuyên môn, thậm chí bổ sung thêm lực lượng hỗ trợ từ Washington. Quy mô này cho thấy mức độ phức tạp và tầm quan trọng của vòng thương lượng hiện tại.

Các nguồn tin cho biết đàm phán kéo dài xuyên đêm, với sự hiện diện của lãnh đạo cấp cao Pakistan trong vai trò trung gian. Điều này phản ánh áp lực đạt tiến triển nhanh trong bối cảnh lệnh ngừng bắn còn mong manh.

Trọng tâm: Hạt nhân và Hormuz

Hồ sơ hạt nhân tiếp tục là điểm nóng lớn nhất. Tình trạng uranium làm giàu sau các cuộc không kích trước đó, cùng việc Iran hạn chế thanh sát quốc tế, đang khiến tiến trình đàm phán trở nên nhạy cảm.

Bên cạnh đó, chương trình tên lửa đạn đạo và mạng lưới lực lượng ủy nhiệm của Iran tại Trung Đông vẫn là những nội dung khó tháo gỡ, đặc biệt khi liên quan trực tiếp đến an ninh khu vực.

Một biến số mới nổi lên là quyền kiểm soát eo biển Hormuz – tuyến vận tải năng lượng trọng yếu của thế giới. Việc khu vực này bị gián đoạn thời gian qua đã đẩy rủi ro lên toàn bộ thị trường dầu khí, khiến vấn đề không còn là song phương mà mang tính toàn cầu.

Điều kiện trao đổi và thế giằng co

Iran đưa ra loạt yêu cầu cứng rắn: chấm dứt tấn công, bồi thường thiệt hại, đảm bảo không tái diễn xung đột và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt kéo dài nhiều năm. Đồng thời, Tehran cũng muốn Mỹ rút hiện diện quân sự khỏi khu vực.

Ở chiều ngược lại, Mỹ duy trì lập trường thận trọng. Tổng thống Donald Trump thừa nhận chưa thể đánh giá khả năng thành công, nhưng nhấn mạnh Washington sẽ sớm nhận diện mức độ thiện chí từ phía Iran.

Song song với đàm phán, các động thái quân sự vẫn tiếp diễn. Hải quân Mỹ triển khai lực lượng tại eo biển Hormuz để xử lý thủy lôi và thiết lập hành lang hàng hải an toàn. Trong khi đó, phía Iran khẳng định đã ngăn chặn một tàu quân sự Mỹ tiếp cận khu vực.

Phép thử thực chất

Việc chuyển sang đàm phán cấp chuyên gia cho thấy tiến trình đã bước qua giai đoạn tuyên bố chính trị, tiến vào vùng “xương sống” của mọi thỏa thuận: kỹ thuật và lợi ích cốt lõi.

Kết quả vòng này sẽ quyết định liệu hai bên có thể tiến tới một thỏa thuận thực chất hay tiếp tục rơi vào vòng xoáy căng thẳng mới. Trong bối cảnh Trung Đông vẫn là điểm nóng địa chính trị, mỗi chi tiết đạt được – hoặc thất bại – đều có thể kéo theo hệ lụy vượt ra ngoài khu vực.