Mỹ và châu Âu “cơm không lành”: Chuyện gì đang xảy ra?

Quan hệ Mỹ – châu Âu đang đối mặt nhiều thách thức mới cả về quân sự lẫn thương mại sau các động thái gần đây của Donald Trump.

Mỹ dự kiến cắt giảm khoảng 5.000 binh sĩ đồn trú tại Đức (thậm chí có thể nhiều hơn), trong bối cảnh Washington muốn thu hẹp cam kết an ninh tại châu Âu. Phía Đức, Bộ trưởng Quốc phòng Boris Pistorius cho rằng đây là diễn biến đã được dự báo và kêu gọi châu Âu tăng cường tự chủ quốc phòng, dù vẫn khẳng định hợp tác xuyên Đại Tây Dương mang lại lợi ích cho cả hai bên.

Hiện có khoảng 36.000 quân Mỹ tại Đức trong tổng số 80.000–100.000 quân tại châu Âu, và kế hoạch rút quân dự kiến diễn ra trong 6–12 tháng. Động thái này diễn ra giữa lúc Mỹ không hài lòng với các đồng minh châu Âu vì không tham gia chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, trong khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz lại chỉ trích Washington thiếu chiến lược rõ ràng.

Căng thẳng còn lan sang lĩnh vực thương mại khi Donald Trump cáo buộc Liên minh châu Âu không tuân thủ thỏa thuận và dự định nâng thuế nhập khẩu ô tô, xe tải từ EU lên 25%. Đáp lại, Bernd Lange chỉ trích động thái này là không thể chấp nhận, đồng thời cho rằng Mỹ liên tục phá vỡ cam kết.

Trước đó, ông Trump và Ursula von der Leyen từng đạt thỏa thuận áp trần thuế 15% với phần lớn hàng hóa, song thỏa thuận này bị lung lay sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ về thẩm quyền áp thuế của tổng thống. Nếu mức thuế mới được triển khai, Đức – trung tâm sản xuất ô tô của châu Âu – sẽ chịu tác động nặng nề, đồng thời làm gia tăng rủi ro cho kinh tế toàn cầu vốn đang suy yếu do xung đột Trung Đông và giá năng lượng leo thang.