Mỹ "tính" chiếm đảo Kharg?

Giới chuyên gia nhận định kịch bản quân sự quy mô lớn vẫn đối mặt nhiều thách thức, song nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu và áp lực lên chuỗi vận tải qua eo biển Hormuz đang khiến thị trường tài chính toàn cầu theo dõi sát diễn biến.

Ngày 15/7, quân đội Mỹ tiến hành đợt không kích thứ hai nhằm vào Iran, tập trung vào các năng lực quân sự được sử dụng để đe dọa tàu thuyền qua eo biển Hormuz. Trước đó cùng ngày, lực lượng Mỹ thực hiện đợt tấn công kéo dài 90 phút nhằm vào đảo Greater Tunb, sử dụng vũ khí chính xác để tập kích hệ thống phòng thủ bờ biển, kho chứa và bệ phóng tên lửa hành trình. Truyền thông Iran báo cáo nhiều tiếng nổ lớn tại các thành phố cảng Bandar Abbas, Ahvaz và Chabahar, với một quả đạn từ cuộc không kích rơi gần Bệnh viện ung bướu nhi Shahid Baghaei.

Trump nêu kế hoạch chiếm đảo Kharg chiến lược

Tổng thống Trump cho biết ông không loại trừ khả năng tiến hành chiến dịch tấn công trên bộ tại Iran, với các lực lượng đồng minh có thể chiếm giữ những địa điểm chiến lược như đảo Kharg mà không cần quân đội Mỹ trực tiếp tham chiến. Trump phát biểu: "Nếu chúng tôi làm suy yếu họ đủ mạnh và đủ sâu, tôi sẽ làm như vậy". Ông cũng tuyên bố sẽ tăng cường chiến dịch không kích, nhắm vào các nhà máy điện và cây cầu cho đến khi Iran ngồi vào bàn đàm phán. Đảo Kharg nằm cách bờ biển Vịnh khoảng 25 km, xử lý khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran.

Greater Tunb và vai trò chiến lược trong phòng thủ Iran

Greater Tunb là một trong những hòn đảo nhỏ nằm gần cửa ngõ phía tây của eo biển Hormuz, được giới chuyên gia đánh giá là trọng tâm trong "vòng cung phòng thủ" của Iran. Các nhà nghiên cứu gọi Greater Tunb cùng sáu hòn đảo khác gồm Abu Musa, Lesser Tunb, Hengam, Qeshm, Larak và Hormuz là "vành đai phòng thủ" của Iran đối với eo biển Hormuz. Giới chức Iran từng ví những hòn đảo này cùng các đảo khác ở Vịnh Ba Tư là "các tàu sân bay cố định và không thể đánh chìm" của Tehran. Năm ngoái, IRGC tuyên bố tăng cường hiện diện trên các đảo Abu Musa, Greater Tunb và Lesser Tunb.

Thách thức quân sự và chính trị trong kế hoạch chiếm đảo

Các quan chức cảnh báo rằng một chiến dịch tấn công sâu vào đảo Kharg đòi hỏi quy mô bộ binh lớn và tiềm ẩn nguy cơ thương vong nặng nề. Giáo sư Nader Hashemi từ Đại học Georgetown nhận định duy trì sự hiện diện lâu dài là thách thức lớn về chi phí và hậu cần. Chuyên gia Andreas Krieg ước tính một chiến dịch như vậy đòi hỏi huy động từ 5.000 đến 10.000 nhân sự ban đầu, con số này có thể gia tăng nhanh chóng nếu phạm vi mở rộng. Hoạt động tiếp tế qua vùng biển nhiều rủi ro sẽ đòi hỏi bảo vệ liên tục, biến nỗ lực này thành cam kết kéo dài và tốn kém.

Rủi ro toàn cầu từ leo thang căng thẳng

Mọi hành động quân sự nhắm vào đảo Kharg sẽ leo thang căng thẳng đáng kể và đe dọa nghiêm trọng đến thị trường năng lượng toàn cầu. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 15/7 tuyên bố eo biển Hormuz sẽ tiếp tục bị đóng cho đến khi Mỹ chấm dứt không kích và dỡ bỏ lệnh phong tỏa cảng Iran. IRGC nhấn mạnh: "Hoặc hoạt động xuất khẩu dầu mỏ và khí đốt của khu vực sẽ dành cho tất cả mọi người, hoặc sẽ không dành cho bất kỳ ai". Giáo sư Hashemi tỏ ra hoài nghi về khả năng Washington thực sự tiến hành kịch bản này, nhằm tránh lặp lại một cuộc chiến hao tổn nguồn lực.