Mỹ tăng quân giữa sóng gió NATO

Bằng cách bốc quân từ những đồng minh "bướng bỉnh" như Đức để bù đắp cho một Ba Lan cánh hữu biết nghe lời, Washington đang tái định hình sườn Đông châu Âu bằng lăng kính lòng trung thành và những hóa đơn chi tiêu quốc phòng.

Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa tuyên bố điều thêm 5.000 binh sĩ tới Ba Lan, động thái được xem là tín hiệu đáng chú ý trong chính sách châu Âu của Washington.

Trong bài đăng trên Truth Social ngày 22/5, ông Trump cho biết quyết định này gắn liền với mối quan hệ thân thiết giữa ông và Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki – nhà lãnh đạo theo đường lối cánh hữu mà ông từng công khai ủng hộ.

Tuy nhiên, thông báo trên lập tức gây chú ý khi được đưa ra chỉ ít ngày sau khi Lầu Năm Góc đình chỉ kế hoạch triển khai khoảng 4.000 quân tới Ba Lan trong khuôn khổ cắt giảm hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Âu.

Sự thay đổi chóng vánh khiến giới quan sát đặt câu hỏi liệu đây có phải một kế hoạch điều quân hoàn toàn mới hay chỉ là bước đảo ngược quyết định trước đó của Bộ Quốc phòng Mỹ.

Theo nhiều nguồn tin Mỹ, lực lượng mà ông Trump nhắc tới có thể chính là Lữ đoàn tác chiến thiết giáp số 2 thuộc Sư đoàn Kỵ binh số 1, đơn vị từng bị hủy triển khai vào phút chót dù đã bắt đầu vận chuyển khí tài và nhân sự.

Đến nay, Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vẫn chưa công bố chi tiết cụ thể về kế hoạch điều quân mới.

Hiện Ba Lan là nơi đồn trú của khoảng 10.000 binh sĩ Mỹ theo cơ chế luân phiên. Kể từ khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát, Warsaw ngày càng giữ vai trò trung tâm trong chiến lược quân sự của Washington tại sườn đông NATO.

Không chỉ là điểm trung chuyển viện trợ quân sự cho Kyiv, Ba Lan còn nổi lên như một trong những quốc gia chi mạnh tay nhất cho quốc phòng trong NATO, với ngân sách quân sự tương đương khoảng 4,5% GDP.

Tổng thống Karol Nawrocki nhanh chóng hoan nghênh quyết định của ông Trump, gọi liên minh Mỹ - Ba Lan là “trụ cột an ninh sống còn” đối với châu Âu.

Trong khi đó, nhiều chuyên gia cho rằng động thái này phản ánh rõ nét cách tiếp cận “có qua có lại” mà ông Trump áp dụng với các đồng minh.

Những quốc gia bị xem là không đủ hợp tác hoặc không ủng hộ các chiến dịch quân sự của Mỹ có nguy cơ bị gây sức ép, trong khi các chính phủ thân cận với phong trào MAGA lại được ưu ái hơn.

Điều này càng rõ khi ông Trump gần đây liên tục chỉ trích Đức và nhiều thành viên NATO về mức chi tiêu quốc phòng cũng như lập trường liên quan tới Iran và Trung Đông.

Đầu tháng 5, Washington còn công bố kế hoạch rút khoảng 5.000 binh sĩ khỏi Đức sau màn khẩu chiến công khai giữa ông Trump và Thủ tướng Friedrich Merz.

Giới phân tích nhận định việc tăng quân tới Ba Lan vừa mang ý nghĩa chiến lược nhằm củng cố sườn đông NATO, vừa là thông điệp chính trị cho thấy ông Trump đang tái định hình mạng lưới đồng minh theo hướng chọn lọc hơn.

Tuy nhiên, sự thiếu rõ ràng quanh kế hoạch này cũng làm gia tăng lo ngại về tính ổn định trong chính sách đối ngoại của Washington. Nhiều đồng minh châu Âu hiện vẫn chưa thể xác định liệu Mỹ đang giảm cam kết với NATO hay chỉ chuyển sang ưu tiên những đối tác được xem là “cùng chiến tuyến” với ông Trump.