Mỹ tấn công Iran, thị trường biến động

Mỹ tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran sau hàng loạt vụ tấn công tàu thương mại gần eo biển Hormuz, đồng thời tái áp đặt các lệnh trừng phạt đối với xuất khẩu dầu của Tehran. Diễn biến mới làm giá dầu tăng hơn 5% và gia tăng áp lực lên thị trường tài chính toàn cầu.

Căng thẳng quân sự giữa Mỹ và Iran tiếp tục leo thang, làm gia tăng nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng từ Trung Đông. Bên cạnh tác động trực tiếp đến giá dầu, diễn biến này còn ảnh hưởng đến lạm phát, lợi suất trái phiếu và triển vọng của nhiều nhóm doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán.

Truyền thông nhà nước Iran ngày 8/7 xác nhận nhiều vụ nổ xảy ra tại các khu vực phía Nam nước này, bao gồm thành phố cảng Bandar Abbas, Sirik và đảo Qeshm.

Theo các nguồn tin từ Iran, một cầu tàu thương mại tại Sirik, cầu tàu cá ở làng Ziarat và một tháp viễn thông tại Bandar Abbas đã bị tấn công.

Trước đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo bắt đầu chiến dịch không kích nhằm đáp trả các vụ tấn công vào tàu thương mại hoạt động gần eo biển Hormuz. Một quan chức Mỹ cho biết chiến dịch hiện tại mới chỉ là bước đáp trả ban đầu và có thể kéo dài nếu căng thẳng tiếp tục leo thang.

Washington cáo buộc Iran đã tấn công ba tàu thương mại trong vùng biển Oman, coi đây là hành động vi phạm nghiêm trọng các cam kết giữa hai bên.

Mỹ siết xuất khẩu dầu Iran, giá dầu bật tăng

Cùng với các hoạt động quân sự, chính quyền Tổng thống Donald Trump quyết định hủy cơ chế miễn trừ đối với hoạt động xuất khẩu dầu của Iran.

Theo phía Mỹ, mọi ưu đãi dành cho Tehran đều phụ thuộc vào việc nước này tuân thủ các điều khoản trong bản ghi nhớ đã ký trước đó. Sau quyết định này, các lệnh trừng phạt đối với hoạt động sản xuất, vận chuyển và giao dịch dầu của Iran được tái áp dụng.

Thị trường năng lượng phản ứng ngay lập tức khi giá dầu Brent tăng hơn 5% trong phiên giao dịch ngày 7/7. Lo ngại nguồn cung từ một trong những quốc gia xuất khẩu dầu lớn của Trung Đông bị thu hẹp đã đẩy giá năng lượng lên mức cao nhất trong gần hai tuần.

Đối với thị trường Việt Nam, diễn biến này được đánh giá là yếu tố tích cực đối với nhóm doanh nghiệp thượng nguồn và dịch vụ dầu khí nếu mặt bằng giá dầu duy trì ở mức cao. Trong khi đó, các doanh nghiệp vận tải, hàng không, hóa chất và những ngành tiêu thụ nhiều nhiên liệu có thể chịu áp lực chi phí đầu vào gia tăng.

Iran phản đối, rủi ro địa chính trị tiếp tục bao trùm

Đáp lại động thái của Washington, Bộ Ngoại giao Iran tuyên bố việc tái áp đặt lệnh trừng phạt dầu mỏ là hành động vi phạm bản ghi nhớ mà hai nước đạt được trước đó.

Tehran cho rằng Mỹ phải chịu trách nhiệm về mọi hậu quả phát sinh từ việc phá vỡ các cam kết, đồng thời khẳng định sẽ thực hiện các biện pháp cần thiết để bảo vệ an ninh quốc gia.

Việc căng thẳng tiếp tục leo thang tại eo biển Hormuz – tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% lượng dầu giao dịch toàn cầu – đang làm gia tăng rủi ro đối với chuỗi cung ứng năng lượng thế giới. Nếu xung đột kéo dài, biến động giá dầu có thể tiếp tục tác động đến lạm phát, chính sách tiền tệ và dòng vốn trên các thị trường tài chính toàn cầu.